Spółka zatrudniająca w ciągu roku 18 pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy oraz 4 pracowników na ½ etatu dokonała odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Odpis podstawowy na jednego zatrudnionego w roku 2014 wynosił 1 093,93 zł. Kwota podstawowego odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych w roku 2014 wyniosła
A. 21 878,60 zł.
B. 24 066,46 zł.
C. 19 690,74 zł.
D. 22 000,00 zł.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz A.65-X-15.05).
W tym zadaniu kluczowe jest to, że odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych ustala się według przeciętnej liczby zatrudnionych w przeliczeniu na pełne etaty, a nie według samej liczby osób na liście pracowników. Spółka zatrudniała 18 osób na pełny etat oraz 4 osoby na 1/2 etatu. Przeliczenie wygląda więc tak: 18 etatów + 4 × 0,5 etatu = 20 etatów. Następnie mnożymy liczbę etatów przez odpis podstawowy na jednego zatrudnionego: 20 × 1 093,93 zł = 21 878,60 zł. Dlatego właściwa kwota odpisu podstawowego wynosi 21 878,60 zł. W praktyce kadrowo-płacowej to bardzo ważne, bo przy ZFŚS nie wystarczy policzyć głów pracowników. Trzeba patrzeć na wymiar czasu pracy, a często też na przeciętne zatrudnienie w roku. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, gdzie mały błąd w założeniu daje od razu złą kwotę w księgach i potem robi się niepotrzebne korekty. Dobra praktyka jest taka, żeby przy naliczaniu funduszu przygotować zestawienie etatów, sprawdzić zmiany zatrudnienia w ciągu roku i dopiero wtedy liczyć odpis.
W tym pytaniu najczęściej pojawia się błąd polegający na pomyleniu liczby pracowników z liczbą etatów. Przy odpisie na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych nie chodzi tylko o to, ile osób formalnie pracuje w firmie, ale jaki jest ich wymiar czasu pracy po przeliczeniu na pełne etaty. Jeżeli ktoś policzył wyłącznie 18 pracowników pełnoetatowych, to pominął osoby zatrudnione na 1/2 etatu. Taki wynik daje 18 × 1 093,93 zł = 19 690,74 zł, ale nie obejmuje całego zatrudnienia, więc jest zaniżony. Z kolei potraktowanie wszystkich 22 osób tak samo, bez uwzględnienia niepełnego wymiaru czasu pracy, prowadzi do zawyżenia odpisu, bo pracownik na pół etatu nie jest liczony jako cały etat do tego wyliczenia. Stąd może wyjść 24 066,46 zł, ale to nie odpowiada zasadzie przeliczania na etaty. Kwota 22 000,00 zł wygląda jak wynik zaokrąglony albo oszacowany na oko, a w rozliczeniach kadrowo-płacowych tak się nie robi. Odpis na ZFŚS powinien być wyliczony dokładnie, zgodnie z obowiązującą kwotą odpisu i ustalonym przeciętnym zatrudnieniem. W praktyce dział kadr albo płac powinien zebrać dane o wymiarach etatu, przeliczyć je na pełne etaty, a dopiero później przekazać kwotę do księgowości. Tutaj prawidłowa podstawa to 20 etatów, bo 18 + 4 × 0,5 = 20, a więc 20 × 1 093,93 zł = 21 878,60 zł. Proste działanie, ale trzeba dobrze odczytać sens danych.