W jakiej wysokości przysługuje rodzinie odprawa pośmiertna po zmarłym pracowniku, który otrzymywał stałe miesięczne wynagrodzenie brutto w kwocie 3 000,00 zł i był zatrudniony u danego pracodawcy przez jeden rok?
A. 3 000,00 zł
B. 9 000,00 zł
C. 6 000,00 zł
D. 18 000,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06).
W tej sytuacji odprawa pośmiertna wynosi 3 000,00 zł, bo przy stażu pracy u tego samego pracodawcy krótszym niż 10 lat przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Wynika to z art. 93 Kodeksu pracy. Pracownik był zatrudniony tylko jeden rok, więc nie wchodzą tu wyższe progi stażowe, czyli trzymiesięczne albo sześciomiesięczne wynagrodzenie. Skoro jego stałe miesięczne wynagrodzenie brutto wynosiło 3 000,00 zł, to właśnie taka kwota stanowi podstawową wysokość odprawy pośmiertnej dla rodziny. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba jeszcze sprawdzić, kto jest uprawniony do świadczenia, np. małżonek albo inni członkowie rodziny spełniający warunki do renty rodzinnej. Odprawę dzieli się między uprawnionych, a gdy jest tylko jedna osoba uprawniona, co do zasady przysługuje jej połowa odprawy. Moim zdaniem to jest ważny haczyk praktyczny, ale w tym pytaniu chodzi o ogólną wysokość odprawy wynikającą ze stażu i wynagrodzenia. Dobra praktyka w kadrach to zawsze ustalić staż zakładowy, wysokość wynagrodzenia liczoną według zasad jak przy ekwiwalencie urlopowym oraz dokumenty potwierdzające krąg osób uprawnionych.
Przy tym zagadnieniu łatwo pomylić odprawę pośmiertną z innymi świadczeniami wypłacanymi przy zakończeniu zatrudnienia albo z odprawami liczonymi według dłuższego stażu pracy. Kwoty 6 000,00 zł, 9 000,00 zł i 18 000,00 zł sugerują zastosowanie mnożników dwóch, trzech albo sześciu miesięcznych pensji, ale Kodeks pracy nie przewiduje tu takiego prostego wyboru według uznania pracodawcy. Wysokość odprawy pośmiertnej zależy od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy. Jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat, rodzinie przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Dopiero przy co najmniej 10 latach pracy u tego pracodawcy stosuje się trzymiesięczne wynagrodzenie, a przy co najmniej 15 latach sześciomiesięczne wynagrodzenie. W opisanym przypadku pracownik pracował tylko jeden rok, więc nie ma podstaw do przyjęcia ani 9 000,00 zł, ani 18 000,00 zł. Kwota 6 000,00 zł też nie pasuje do ustawowych progów, bo dwumiesięczna odprawa pośmiertna nie jest standardowym progiem z art. 93 Kodeksu pracy. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś bierze wynagrodzenie 3 000,00 zł i mnoży je przez przypadkową liczbę miesięcy, zamiast najpierw sprawdzić staż zakładowy. Z mojego doświadczenia w nauce kadr wynika, że najlepiej zapamiętać trzy progi: 1 miesiąc, 3 miesiące i 6 miesięcy wynagrodzenia. Tutaj działa pierwszy próg, więc prawidłowa kwota to 3 000,00 zł brutto jako jednomiesięczne wynagrodzenie.