Które koszty ewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie są kosztami uzyskania przychodów według przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
A. Wydatki na zakup towarów handlowych.
B. Wydatki na wynagrodzenia brutto pracowników.
C. Zapłacone odsetki od zaległości budżetowych.
D. Zapłacone odsetki od kredytu bankowego.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.65-X-17.01).
Zapłacone odsetki od zaległości budżetowych są wydatkiem, który może pojawić się w dokumentacji firmy, ale według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Chodzi tu głównie o odsetki naliczane np. od zaległego podatku, składek czy innych należności publicznoprawnych. Ustawodawca traktuje je jako skutek nieterminowego regulowania zobowiązań wobec budżetu, a nie jako normalny koszt prowadzenia działalności gospodarczej. Moim zdaniem to dość logiczne, bo fiskus nie chce, żeby przedsiębiorca zmniejszał podatek dochodowy przez własne opóźnienia w płatnościach. W praktyce księgowej trzeba więc uważać: samo posiadanie dowodu zapłaty nie oznacza automatycznie, że wydatek obniży dochód podatkowy. Wynagrodzenia brutto pracowników, zakup towarów handlowych czy zapłacone odsetki od kredytu bankowego związanego z działalnością mogą być kosztami, jeżeli spełniają warunki podatkowe i są prawidłowo udokumentowane. Dobra praktyka w PKPiR polega na rozróżnianiu kosztów bilansowo-ewidencyjnych od kosztów podatkowych, bo przy rozliczeniu PIT liczy się nie tylko fakt poniesienia wydatku, ale też to, czy nie został on wyłączony wprost przez przepisy.
W tym pytaniu łatwo pomylić zwykłe koszty działalności z wydatkami, które przepisy podatkowe wyłączają z kosztów uzyskania przychodów. Wynagrodzenia brutto pracowników co do zasady są kosztem podatkowym pracodawcy, ponieważ mają bezpośredni związek z osiąganiem przychodów albo zachowaniem źródła przychodów. Trzeba tylko pamiętać o zasadach potrącalności, zwłaszcza o terminowej wypłacie wynagrodzeń i prawidłowym ujęciu ich w dokumentacji płacowej. Sam fakt, że jest to duży i regularny wydatek, nie czyni go kosztem niedozwolonym. Wydatki na zakup towarów handlowych również są typowym kosztem w działalności handlowej, choć ich rozliczenie podatkowe może być korygowane przez remanent początkowy i końcowy. Tu często pojawia się błąd myślowy: ktoś widzi zakup towaru jako składnik majątku, więc uznaje, że nie jest kosztem. A w PKPiR właśnie zakup towarów handlowych jest jednym z podstawowych zapisów kosztowych. Zapłacone odsetki od kredytu bankowego także mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, jeśli kredyt służy działalności gospodarczej, a odsetki zostały faktycznie zapłacone lub prawidłowo skapitalizowane zgodnie z przepisami. Nie kosztem jest spłata samego kapitału kredytu, i tu ludzie czasem wrzucają wszystko do jednego worka. Inaczej wygląda sytuacja przy odsetkach od zaległości budżetowych. One są sankcją za opóźnienie wobec urzędu, a nie wydatkiem poniesionym w celu zarabiania. Z mojego doświadczenia to jedna z tych pozycji, które księgowy powinien od razu wychwycić, bo błędne zaliczenie ich do kosztów może zawyżyć koszty podatkowe i zaniżyć podatek do zapłaty.