Czynny podatnik VAT, rozliczający się z podatku miesięcznie, zakupił na podstawie faktury nr 1/05/2026 paliwo do samochodu osobowego wpisanego do ewidencji środków trwałych i używanego do celów mieszanych zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług. Podatnik prowadzi sprzedaż w całości opodatkowaną podatkiem VAT. Na podstawie fragmentu faktury nr 1/05/2026 ustal wartość, którą należy wpisać w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w kolumnie 13 Pozostałe wydatki, uwzględniając ograniczenie kosztów eksploatacji samochodu osobowego używanego do celów mieszanych.
| Faktura nr 1/05/2026 | Miejsce i data wystawienia: Krosno 14.05.2026 r. Data zakończenia dostawy: 14.05.2026 r. | |||||
| Sprzedawca Stacja Paliw nr 5 Nosal Kamil ul. Krokusowa 20, 45-550 Krosno NIP 7317980169 | Nabywca Sklep U Piotrka Piotr Porter ul. Leśna 34, 45-550 Krosno NIP 1423641876 | |||||
| Nazwa towaru | Ilość/jednostka | Cena jednostkowa netto | Wartość netto | Podatek VAT | Kwota podatku VAT | Wartość brutto |
| Olej napędowy | 40 litrów | 5,00 zł | 200,00 zł | 23% | 46,00 zł | 246,00 zł |
A. 167,25 zł
B. 223,00 zł
C. 200,00 zł
D. 246,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06): Przeliczone na zasady od 2019 r.: do kosztów zalicza się 75% wydatków na samochód używany do celów mieszanych.
Do kolumny 13 KPiR należy wpisać 167,25 zł, bo przy samochodzie osobowym używanym do celów mieszanych trzeba połączyć dwa ograniczenia: VAT i podatek dochodowy. Z faktury wynika wartość netto 200,00 zł oraz VAT 46,00 zł. Ponieważ auto jest wykorzystywane mieszanie, czyli firmowo i prywatnie, podatnik może odliczyć tylko 50% VAT. Odliczeniu podlega więc 23,00 zł, a pozostałe 23,00 zł VAT nieodliczonego zwiększa koszt podatkowy. Podstawą do ujęcia w kosztach jest zatem 200,00 zł + 23,00 zł = 223,00 zł. Następnie stosujemy ograniczenie z przepisów o kosztach eksploatacyjnych samochodu osobowego wykorzystywanego mieszanie: do kosztów uzyskania przychodów trafia tylko 75% takiego wydatku. Obliczenie wygląda tak: 223,00 zł × 75% = 167,25 zł. I właśnie tę kwotę wpisuje się w kolumnie 13 Pozostałe wydatki. Moim zdaniem to jest dobry przykład, że w księgowości nie wolno patrzeć tylko na brutto z faktury. Trzeba ustalić VAT odliczony, VAT nieodliczony i dopiero potem limit kosztów. W praktyce podobnie rozlicza się paliwo, serwis, myjnię, części zamienne czy opłaty eksploatacyjne dotyczące auta osobowego używanego częściowo prywatnie.
W tym zadaniu łatwo pomylić wartość z faktury z wartością podatkową, która faktycznie może trafić do KPiR. Kwota 246,00 zł to wartość brutto faktury, ale nie jest ona właściwa, ponieważ czynny podatnik VAT nie ujmuje w kosztach tej części podatku VAT, którą może odliczyć. Skoro sprzedaż jest w całości opodatkowana VAT, a samochód osobowy jest używany mieszanie, podatnik odlicza 50% VAT z faktury. To oznacza, że 23,00 zł VAT jest odliczane w ewidencji VAT, więc nie może równocześnie stanowić kosztu w podatku dochodowym. Takie podwójne korzystanie z tej samej kwoty byłoby niezgodne z zasadami rozliczeń podatkowych. Kwota 200,00 zł też nie wystarczy, bo pomija VAT nieodliczony. Przy wydatkach firmowych VAT nieodliczony, o ile wydatek ma związek z działalnością, zasadniczo powiększa koszt podatkowy. Tutaj do netto 200,00 zł trzeba dodać 23,00 zł VAT niepodlegającego odliczeniu. Powstaje więc 223,00 zł. Sama kwota 223,00 zł również nie jest jeszcze końcową wartością do KPiR, bo zatrzymuje obliczenie o jeden etap za wcześnie. Przy samochodzie osobowym wpisanym do ewidencji środków trwałych, ale używanym do celów mieszanych, przepisy o podatku dochodowym ograniczają koszty eksploatacyjne do 75%. Paliwo jest typowym wydatkiem eksploatacyjnym, więc limit trzeba zastosować. Poprawne rozliczenie to 223,00 zł × 75% = 167,25 zł. Z mojego doświadczenia wynika, że najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś liczy tylko VAT albo tylko limit 75%, a w tym przykładzie trzeba zastosować oba mechanizmy po kolei.