W dniu 20 maja br. Marek Sowa zakupił mieszkanie na rynku wtórnym w cenie rynkowej 200 000,00 zł. Zgodnie z przepisami jako nabywca mieszkania jest zobowiązany do zapłaty według zasad ogólnych podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości
| Wyciąg z ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych | ||
|---|---|---|
| Stawki podatku wynoszą: | ||
| 2% | – | od umowy sprzedaży lub zamiany nieruchomości, użytkowania wieczystego, rzeczy ruchomych lub praw spółdzielczych, |
| 1% | – | od umowy sprzedaży lub zamiany innych praw majątkowych, a także od umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, |
| 0,5% | – | od umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego, a także od umowy spółki, |
| 0,1% | – | od ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności istniejących, licząc od kwoty zabezpieczonej wierzytelności. |
A. 200,00 zł
B. 2 000,00 zł
C. 1 000,00 zł
D. 4 000,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06): W wyciągu z ustawy zaktualizowano stawkę od umowy pożyczki (0,5%); klucz bez zmian.
W tej sytuacji stosujemy stawkę 2%, ponieważ Marek Sowa kupił mieszkanie na rynku wtórnym, czyli doszło do umowy sprzedaży nieruchomości. Podatek od czynności cywilnoprawnych, w skrócie PCC, przy takiej transakcji co do zasady płaci kupujący. Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości, a w zadaniu podano, że cena 200 000,00 zł jest ceną rynkową, więc nie trzeba jej dodatkowo korygować. Obliczenie jest proste: 200 000,00 zł × 2% = 4 000,00 zł. Tyle wynosi należny podatek. W praktyce przy zakupie mieszkania u notariusza to notariusz pobiera PCC i odprowadza go do urzędu skarbowego, więc kupujący zwykle nie składa sam deklaracji PCC-3 przy akcie notarialnym. Moim zdaniem warto tu zapamiętać jedną rzecz: mieszkanie z rynku wtórnego najczęściej oznacza PCC 2%, natomiast zakup od dewelopera często jest opodatkowany VAT i wtedy PCC zwykle nie występuje. To jest bardzo typowy temat w rozliczeniach podatkowych i dobrze go kojarzyć z dokumentacją aktu notarialnego oraz prawidłowym ustaleniem podstawy opodatkowania.
W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie rodzaju czynności cywilnoprawnej, a nie tylko mechaniczne dopasowanie najniższej albo przypadkowej stawki z tabeli. Marek kupił mieszkanie na rynku wtórnym, więc mamy sprzedaż nieruchomości. Dla takiej umowy ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych przewiduje stawkę 2%. Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa, tutaj równa 200 000,00 zł. Dlatego prawidłowy rachunek to 200 000,00 zł × 2% = 4 000,00 zł.
Kwota 2 000,00 zł wynikałaby z zastosowania stawki 1%, ale ta stawka dotyczy sprzedaży lub zamiany innych praw majątkowych oraz niektórych odpłatnych praw, a nie klasycznej sprzedaży mieszkania jako nieruchomości. To częsty błąd, bo ktoś widzi w tabeli ogólnie prawa majątkowe i próbuje podciągnąć pod to lokal mieszkalny. W praktyce księgowej i podatkowej trzeba jednak bardzo dokładnie odróżniać nieruchomość od innych praw majątkowych.
Kwota 1 000,00 zł oznaczałaby użycie stawki 0,5%, która pasuje do pożyczki, depozytu nieprawidłowego albo umowy spółki. Zakup mieszkania nie jest pożyczką, nawet jeśli kupujący finansuje go kredytem. To osobna sprawa bankowa, a PCC z aktu sprzedaży liczy się od wartości nieruchomości. Kwota 200,00 zł odpowiada stawce 0,1%, czyli zasadniczo ustanowieniu hipoteki na zabezpieczenie istniejącej wierzytelności. Hipoteka może pojawić się przy kredycie mieszkaniowym, ale nie jest tym samym co podatek od sprzedaży mieszkania. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej najpierw nazwać czynność, potem dopiero dobrać stawkę. Tu nazwa czynności to sprzedaż nieruchomości, więc 2% i wynik 4 000,00 zł.
Kwota 2 000,00 zł wynikałaby z zastosowania stawki 1%, ale ta stawka dotyczy sprzedaży lub zamiany innych praw majątkowych oraz niektórych odpłatnych praw, a nie klasycznej sprzedaży mieszkania jako nieruchomości. To częsty błąd, bo ktoś widzi w tabeli ogólnie prawa majątkowe i próbuje podciągnąć pod to lokal mieszkalny. W praktyce księgowej i podatkowej trzeba jednak bardzo dokładnie odróżniać nieruchomość od innych praw majątkowych.
Kwota 1 000,00 zł oznaczałaby użycie stawki 0,5%, która pasuje do pożyczki, depozytu nieprawidłowego albo umowy spółki. Zakup mieszkania nie jest pożyczką, nawet jeśli kupujący finansuje go kredytem. To osobna sprawa bankowa, a PCC z aktu sprzedaży liczy się od wartości nieruchomości. Kwota 200,00 zł odpowiada stawce 0,1%, czyli zasadniczo ustanowieniu hipoteki na zabezpieczenie istniejącej wierzytelności. Hipoteka może pojawić się przy kredycie mieszkaniowym, ale nie jest tym samym co podatek od sprzedaży mieszkania. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej najpierw nazwać czynność, potem dopiero dobrać stawkę. Tu nazwa czynności to sprzedaż nieruchomości, więc 2% i wynik 4 000,00 zł.