Podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest
A. dochód.
B. zysk.
C. średni dochód roczny.
D. przychód.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.65-X-14.05).
W ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych podstawą opodatkowania jest przychód, a nie dochód czy zysk. To jest najważniejsza różnica w porównaniu z opodatkowaniem na zasadach ogólnych albo podatkiem liniowym. Przedsiębiorca prowadzący działalność na ryczałcie ewidencjonuje osiągnięte przychody, a podatek liczy według odpowiedniej stawki ryczałtu, zależnej od rodzaju działalności, np. 3%, 5,5%, 8,5%, 12%, 15% albo 17%. Koszty firmowe co do zasady nie pomniejszają podstawy opodatkowania, więc fakt, że ktoś kupił towar, paliwo, komputer czy zapłacił za reklamę, nie działa tak jak przy księdze przychodów i rozchodów. W praktyce dobra ewidencja przychodów jest tu kluczowa, bo z niej wynika kwota do rozliczenia w PIT-28. Moim zdaniem to prosta forma podatku, ale tylko wtedy, gdy ktoś dobrze rozumie, że liczy się przychód, a nie realny zarobek po odjęciu kosztów.
W tym zagadnieniu łatwo pomylić pojęcia, bo w języku potocznym ludzie często mówią dochód, zysk i przychód prawie zamiennie, a w podatkach to są zupełnie różne sprawy. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie ustala się klasycznego dochodu, czyli różnicy między przychodami a kosztami uzyskania przychodów. Taki sposób myślenia pasuje raczej do zasad ogólnych według skali podatkowej albo podatku liniowego, gdzie koszty działalności mają duże znaczenie dla podstawy opodatkowania. Średni dochód roczny też nie jest tutaj właściwym pojęciem, bo ryczałt nie polega na uśrednianiu wyników firmy z całego roku, tylko na opodatkowaniu uzyskanego przychodu według właściwej stawki. Zysk natomiast jest pojęciem bardziej rachunkowym i ekonomicznym, kojarzonym z wynikiem finansowym, szczególnie w firmach prowadzących pełną księgowość. Nie jest to nazwa podstawy opodatkowania w tej formie PIT. Typowy błąd polega na założeniu, że skoro podatek dochodowy ma w nazwie dochód, to zawsze trzeba obliczać dochód. No właśnie nie zawsze. W ryczałcie ustawodawca przyjął uproszczenie: liczymy podatek od przychodu wykazanego w ewidencji przychodów. Dlatego ta forma może być korzystna przy niskich kosztach, ale przy wysokich kosztach bywa średnio opłacalna, bo fiskusa nie interesuje wtedy, ile naprawdę zostało w kieszeni przedsiębiorcy.