Pracownica w ciąży przebywała na zwolnieniu lekarskim od 1 grudnia do 10 grudnia 2025 roku. Było to jej pierwsze zwolnienie lekarskie w 2025 roku. Tabela zawiera dane dotyczące wynagrodzenia brutto pracownicy pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne z ostatnich 12 miesięcy. Ile wyniosła podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego pracownicy?
| Wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne | |
| Miesiąc | Kwota |
| grudzień 2024 r. | 4 800,00 zł |
| styczeń 2025 r. | 4 800,00 zł |
| luty 2025 r. | 4 800,00 zł |
| marzec 2025 r. | 4 800,00 zł |
| kwiecień 2025 r. | 4 800,00 zł |
| maj 2025 r. | 5 000,00 zł |
| czerwiec 2025 r. | 5 000,00 zł |
| lipiec 2025 r. | 5 000,00 zł |
| sierpień 2025 r. | 5 000,00 zł |
| wrzesień 2025 r. | 5 000,00 zł |
| październik 2025 r. | 5 200,00 zł |
| listopad 2025 r. | 5 200,00 zł |
A. 4 950,00 zł
B. 4 800,00 zł
C. 5 200,00 zł
D. 5 000,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, październik 2016 (arkusz A.65-X-16.08): Daty przesunięte na 2025 r., a wynagrodzenia podniesione powyżej obecnej płacy minimalnej; sposób liczenia bez zmian.
Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego wynosi 4 950,00 zł, bo przy chorobie powstałej w grudniu 2025 r. bierzemy przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 pełnych miesięcy poprzedzających miesiąc niezdolności do pracy, czyli od grudnia 2024 r. do listopada 2025 r. W tabeli kwoty są już pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownicę, więc nie trzeba ich drugi raz obniżać. Liczymy: 4 800 × 5 = 24 000, 5 000 × 5 = 25 000, 5 200 × 2 = 10 400. Razem 59 400,00 zł. Następnie 59 400,00 zł ÷ 12 = 4 950,00 zł. To właśnie miesięczna podstawa wymiaru. Ważne jest też to, że ciąża wpływa na wysokość świadczenia, czyli co do zasady daje 100% podstawy, ale nie zmienia samego sposobu ustalenia podstawy. Z mojego doświadczenia to częsty haczyk: ktoś widzi ciążę i od razu liczy kwotę za dni choroby, a pytanie dotyczy tylko podstawy wymiaru. W praktyce kadrowo-płacowej dobrze jest najpierw ustalić okres podstawy, potem sprawdzić, czy miesiące są pełne, a dopiero później obliczać stawkę dzienną i należność za konkretne dni zwolnienia.
W tym zadaniu łatwo pomylić podstawę wymiaru z ostatnim wynagrodzeniem albo z wynagrodzeniem po podwyżce. Kwota 5 200,00 zł wygląda kusząco, bo pojawia się bezpośrednio przed zwolnieniem lekarskim, w październiku i listopadzie. Jednak przy ustalaniu podstawy chorobowej standardowo nie bierze się po prostu ostatniej pensji, tylko średnią z 12 pełnych miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc choroby. Zwolnienie zaczęło się w grudniu 2025 r., więc grudnia 2025 r. nie uwzględniamy, a okres obliczeniowy kończy się na listopadzie 2025 r. Równie mylące może być 4 800,00 zł, bo to najstarsza i przez kilka miesięcy powtarzająca się kwota, ale ona nie pokazuje całej historii wynagrodzeń. Podstawa ma odzwierciedlać przeciętne wynagrodzenie, a nie tylko najniższy poziom z początku okresu. Kwota 5 000,00 zł też nie jest poprawna, bo pomija zarówno miesiące z wynagrodzeniem 4 800,00 zł, jak i późniejsze miesiące po 5 200,00 zł. To taki skrót myślowy: skoro większość roku było około 5 000 zł, to może tyle wynosi podstawa. W dokumentacji płacowej tak nie można robić, bo liczy się dokładny algorytm, a nie zaokrąglone wrażenie. Należy zsumować wszystkie 12 kwot po potrąceniu składek społecznych i podzielić przez 12. Ciąża pracownicy jest istotna przy procentowej wysokości świadczenia, zwykle 100%, ale nie oznacza, że podstawą automatycznie staje się ostatnie wynagrodzenie albo jakaś specjalna kwota. Moim zdaniem to dobry przykład, że w płacach trzeba rozdzielać dwa etapy: ustalenie podstawy wymiaru oraz obliczenie samego wynagrodzenia chorobowego za dni niezdolności do pracy.