Pomoc de minimis to
A. pomoc publiczna, którą udziela państwo jednostkom budżetowym
B. pomoc publiczna, którą udziela państwo podmiotom gospodarczym, niewymagająca zatwierdzenia przez Komisję Europejską, określona w rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r.
C. pomoc publiczna, którą udziela państwo osobom fizycznym, wymagająca zatwierdzenia przez Komisję Europejską
D. dotacja dla placówek oświatowych
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2014 (arkusz A.65-X-14.01): Treść poprawiona względem arkusza CKE (błąd merytoryczny lub nieaktualna nazwa dokumentu).
Pomoc de minimis jest szczególnym rodzajem pomocy publicznej udzielanej podmiotom gospodarczym, czyli przedsiębiorcom w rozumieniu prawa unijnego. Kluczowe jest to, że ze względu na niewielką wartość nie wymaga wcześniejszego zatwierdzenia przez Komisję Europejską. Obecnie podstawowym aktem jest rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z 13 grudnia 2023 r., które określa m.in. limit 300 000 euro dla jednego przedsiębiorstwa w okresie 3 lat. W praktyce może to być np. umorzenie odsetek, preferencyjna pożyczka, refundacja kosztów szkolenia, zwolnienie podatkowe albo dotacja inwestycyjna, jeśli spełnia warunki de minimis. Moim zdaniem najważniejsze w tym temacie jest pilnowanie dokumentów: zaświadczeń o pomocy de minimis, oświadczeń przedsiębiorcy i zasad kumulacji pomocy. Dobra praktyka w księgowości i rozliczeniach finansowych to sprawdzenie, czy przedsiębiorca nie przekroczył limitu oraz czy wsparcie dotyczy działalności gospodarczej, a nie prywatnej sytuacji osoby fizycznej. To niby mała pomoc, ale formalnie trzeba ją traktować bardzo serio.
Pomoc de minimis łatwo pomylić z każdą formą wsparcia wypłacanego przez państwo, ale to nie jest dobre rozumowanie. Nie chodzi tu o zwykłą pomoc dla osób fizycznych, np. świadczenia socjalne, dopłaty prywatne albo wsparcie niezwiązane z działalnością gospodarczą. W prawie unijnym liczy się przede wszystkim to, czy odbiorca działa jako przedsiębiorca i czy wsparcie może mieć wpływ na konkurencję na rynku. Dlatego sama osoba fizyczna może otrzymać pomoc de minimis tylko wtedy, gdy występuje jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a nie jako konsument czy obywatel korzystający ze świadczeń publicznych. Nie jest też trafne wiązanie tej pomocy z jednostkami budżetowymi jako typowymi beneficjentami, bo one zwykle realizują zadania publiczne i nie zawsze prowadzą działalność gospodarczą w znaczeniu unijnym. Trzeba patrzeć na charakter działalności, nie tylko na nazwę instytucji. Dotacje dla placówek oświatowych też nie są automatycznie pomocą de minimis, bo mogą wynikać z zupełnie innych przepisów o finansowaniu oświaty. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo dotacja albo pomoc i od razu wrzuca wszystko do jednego worka. W praktyce księgowej i administracyjnej trzeba sprawdzić podstawę prawną, beneficjenta, limit 300 000 euro w okresie 3 lat oraz obowiązek wydania zaświadczenia. Z mojego doświadczenia, właśnie te szczegóły najczęściej decydują, czy rozliczenie jest poprawne, czy potem robi się kłopot przy kontroli.