Pracownik, który nie legitymuje się 10-letnim stażem pracy i nie jest senatorem ani absolwentem szkół lub szkół wyższych, zatrudniony na podstawie umowy o pracę, nabywa prawo do zasiłku chorobowego wypłacanego z ubezpieczenia chorobowego
| Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (fragment) | |
| Art. 4 ust. 1 | Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: 1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu, 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. |
| Art. 4 ust. 3 | Od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do zasiłku chorobowego przysługuje: 1) absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych, 2) jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, 3) ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, 4) posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji. |
A. od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego
B. po upływie 30 dni ubezpieczenia chorobowego
C. bezpośrednio po podpisaniu umowy o pracę
D. po przepracowaniu w firmie co najmniej trzech miesięcy
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2014 (arkusz A.65-X-14.01): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tej sytuacji decyduje okres wyczekiwania z art. 4 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę podlega ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, więc prawo do zasiłku chorobowego nabywa po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Ważne jest tu nie samo podpisanie umowy, ale faktyczne objęcie ubezpieczeniem chorobowym i upływ wymaganego okresu. W pytaniu specjalnie wskazano, że pracownik nie ma 10-letniego stażu obowiązkowego ubezpieczenia, nie jest senatorem i nie jest absolwentem szkoły lub uczelni w rozumieniu przepisu, więc nie korzysta z wyjątków dających zasiłek od pierwszego dnia. Moim zdaniem to bardzo praktyczna zasada, bo w kadrach łatwo pomylić datę zatrudnienia z datą nabycia prawa do świadczenia. Przykładowo, jeżeli pracownik rozpoczyna pracę 1 marca i nie ma żadnego szczególnego wyjątku, to prawo do zasiłku chorobowego powstaje dopiero po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba też pamiętać, że u pracowników najczęściej najpierw występuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę, a dopiero potem zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego, ale sam warunek wyczekiwania wynosi właśnie 30 dni.
W tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę, bo różne sytuacje z ustawy zasiłkowej wyglądają podobnie, ale mają inne skutki. Prawo do zasiłku od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego nie jest zasadą ogólną dla każdego pracownika. To wyjątek, który dotyczy między innymi absolwentów zgłoszonych do ubezpieczenia w odpowiednim terminie, osób z co najmniej 10-letnim wcześniejszym okresem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, posłów i senatorów po zakończeniu kadencji oraz przypadków, gdy niezdolność do pracy wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Skoro w treści pytania wyłączono takie szczególne okoliczności, nie można zastosować preferencyjnego nabycia prawa od pierwszego dnia. Samo podpisanie umowy o pracę też nie daje jeszcze automatycznie prawa do zasiłku chorobowego. Umowa tworzy stosunek pracy i powoduje objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami, ale przepisy wymagają jeszcze upływu okresu wyczekiwania. To jest częsty błąd myślowy: ktoś utożsamia zatrudnienie z natychmiastowym prawem do wszystkich świadczeń. Nie zawsze tak jest. Mylenie 30 dni z trzema miesiącami również wynika zwykle z pomieszania zasad dla ubezpieczenia obowiązkowego i dobrowolnego. Okres 90 dni dotyczy ubezpieczonych dobrowolnie, na przykład wielu zleceniobiorców lub osób prowadzących działalność, jeżeli przystąpiły do ubezpieczenia chorobowego. Pracownik etatowy podlega mu obowiązkowo, więc stosuje się krótszy termin. Dodatkowo przepis mówi o dniach ubezpieczenia chorobowego, a nie o przepracowaniu w konkretnej firmie przez trzy miesiące. W kadrach trzeba patrzeć na tytuł ubezpieczenia, ciągłość ubezpieczenia i ewentualne wyjątki ustawowe, a nie tylko na potoczne skojarzenia z długością pracy.