Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem
A. 1 roku, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
B. 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
C. 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
D. 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06).
Zobowiązanie podatkowe co do zasady przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wynika to z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Ważny jest tu nie sam rok powstania podatku, ale rok, w którym minął termin jego zapłaty. Przykładowo, jeżeli termin płatności podatku przypadał 30 kwietnia 2024 r., to pięcioletni okres liczymy od końca 2024 r., czyli od 31 grudnia 2024 r. W praktyce przedawnienie nastąpi z końcem 2029 r., o ile nie wystąpią zdarzenia zawieszające albo przerywające bieg terminu. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które warto zapamiętać bardzo konkretnie, bo często pojawia się przy kontrolach, zaległościach i archiwizacji dokumentów. Dobre praktyki księgowe są takie, żeby nie usuwać dokumentacji podatkowej za wcześnie, nawet gdy wydaje się, że sprawa jest już dawno zamknięta. Trzeba też pamiętać, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zastosowanie środka egzekucyjnego czy niektóre postępowania mogą wpływać na bieg przedawnienia, więc w realnej pracy zawsze sprawdza się nie tylko sam termin 5 lat, ale też historię sprawy podatnika.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólną zasadę przedawnienia zobowiązań podatkowych z innymi terminami spotykanymi w prawie cywilnym, rachunkowości albo w przepisach dotyczących przechowywania dokumentacji. Terminy 1 rok, 3 lata czy 10 lat nie są podstawową regułą dla przedawnienia zobowiązań podatkowych w Ordynacji podatkowej. Zasadą jest 5 lat, liczone od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. To liczenie „od końca roku” jest bardzo ważne, bo w praktyce wydłuża realny czas, przez jaki urząd skarbowy może dochodzić zaległości. Jeżeli ktoś liczy 5 lat od dnia terminu płatności, to też może się pomylić, bo ustawa wskazuje koniec roku kalendarzowego jako punkt startowy. Termin 3-letni bywa kojarzony z niektórymi roszczeniami okresowymi albo działalnością gospodarczą w prawie cywilnym, ale nie przenosi się go automatycznie na podatki. Termin roczny jest zdecydowanie za krótki i nie pasuje do logiki rozliczeń podatkowych, gdzie kontrole mogą obejmować kilka lat wstecz. Z kolei 10 lat może kojarzyć się z dłuższymi okresami odpowiedzialności lub archiwizacji w innych obszarach, ale jako standardowe przedawnienie zobowiązania podatkowego jest zbyt długie. Z mojego doświadczenia wynika, że najczęstszy błąd to uczenie się samych liczb bez sprawdzenia, od kiedy biegnie termin. A w podatkach właśnie ten moment początkowy robi dużą różnicę.