Podatnik nie uregulował podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2015, które zostało złożone w urzędzie skarbowym 30.04.2016 r. Zobowiązanie to przedawni się z upływem
A. 31.12.2021 r. (piątek)
B. 30.04.2019 r. (wtorek)
C. 30.04.2021 r. (piątek)
D. 31.12.2019 r. (wtorek)
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz A.65-X-19.01).
Zobowiązanie podatkowe z PIT-36 za 2015 r. przedawni się z upływem 31.12.2021 r., bo w podatkach nie liczymy tego terminu po prostu od dnia złożenia deklaracji. Kluczowa jest zasada z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej: zobowiązanie podatkowe przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W tym przypadku podatek z zeznania PIT-36 za 2015 r. był płatny w 2016 r., razem z terminem rozliczenia rocznego. Skoro termin płatności przypadał w 2016 r., to pięcioletni okres zaczynamy liczyć od końca 2016 r. Mamy więc lata: 2017, 2018, 2019, 2020 i 2021. Koniec terminu przypada na 31.12.2021 r. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które warto sobie zapamiętać praktycznie: przy PIT rocznym patrzymy nie na rok, którego dotyczy dochód, tylko na rok, w którym trzeba było podatek zapłacić. W pracy księgowej albo w biurze rachunkowym ma to znaczenie np. przy ocenie, czy urząd skarbowy może jeszcze dochodzić zaległości, naliczać odsetki albo prowadzić postępowanie. Trzeba jednak pamiętać, że w realnych sprawach termin przedawnienia może się wydłużyć lub zostać zawieszony, np. przez określone czynności egzekucyjne albo postępowanie karne skarbowe. W tym pytaniu takich dodatkowych zdarzeń nie podano, więc stosujemy podstawową regułę: 5 lat od końca 2016 r., czyli 31.12.2021 r.
Błędne odpowiedzi wynikają najczęściej z pomylenia kilku różnych terminów: dnia złożenia zeznania, roku podatkowego, którego dotyczy PIT, oraz końca roku, od którego liczy się przedawnienie. W podatkach to rozróżnienie jest bardzo ważne, bo Ordynacja podatkowa nie mówi, że przedawnienie liczymy od daty wysłania lub złożenia deklaracji. Sam fakt, że PIT-36 został złożony 30.04.2016 r., nie oznacza, że pięć lat upływa 30.04.2021 r. To dość typowa pułapka, bo na pierwszy rzut oka wydaje się logiczne: deklaracja złożona w kwietniu, więc termin też kończy się w kwietniu. Ale przepisy ustawiają to inaczej.
Nieprawidłowe jest też skracanie okresu do trzech lat i wskazywanie dat z 2019 r. Podstawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat, a nie 3 lata. Trzyletnie okresy mogą pojawiać się w innych obszarach prawa albo przy innych rodzajach roszczeń, ale nie przy standardowym zobowiązaniu podatkowym z PIT wynikającym z zeznania rocznego. Z mojego doświadczenia uczniowie często mieszają tu terminy podatkowe z cywilnymi, a to prowadzi do złych wniosków.
Trzeba też uważać na rok 2015. To jest rok, za który rozliczany jest dochód, ale termin płatności podatku z tego rozliczenia przypadał w 2016 r. Dlatego pięcioletni okres liczymy od końca 2016 r., a nie od końca 2015 r. Dobra praktyka jest taka: najpierw ustalić rok, w którym minął termin płatności, potem dodać pięć pełnych lat liczonych od końca tego roku. W tym zadaniu daje to 31.12.2021 r. Bez informacji o zawieszeniu lub przerwaniu biegu przedawnienia nie kombinujemy dalej, tylko stosujemy podstawową zasadę z Ordynacji podatkowej.
Nieprawidłowe jest też skracanie okresu do trzech lat i wskazywanie dat z 2019 r. Podstawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi 5 lat, a nie 3 lata. Trzyletnie okresy mogą pojawiać się w innych obszarach prawa albo przy innych rodzajach roszczeń, ale nie przy standardowym zobowiązaniu podatkowym z PIT wynikającym z zeznania rocznego. Z mojego doświadczenia uczniowie często mieszają tu terminy podatkowe z cywilnymi, a to prowadzi do złych wniosków.
Trzeba też uważać na rok 2015. To jest rok, za który rozliczany jest dochód, ale termin płatności podatku z tego rozliczenia przypadał w 2016 r. Dlatego pięcioletni okres liczymy od końca 2016 r., a nie od końca 2015 r. Dobra praktyka jest taka: najpierw ustalić rok, w którym minął termin płatności, potem dodać pięć pełnych lat liczonych od końca tego roku. W tym zadaniu daje to 31.12.2021 r. Bez informacji o zawieszeniu lub przerwaniu biegu przedawnienia nie kombinujemy dalej, tylko stosujemy podstawową zasadę z Ordynacji podatkowej.