Przedsiębiorstwo jest właścicielem budynku biurowego, gruntu i samochodu ciężarowego. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości w tym przedsiębiorstwie jest
A. budynek biurowy, grunt i samochód ciężarowy
B. wartość budynku biurowego, gruntu i samochodu ciężarowego
C. budynek biurowy i grunt
D. powierzchnia budynku biurowego i gruntu
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10).
Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są tu budynek biurowy oraz grunt. Wynika to z zasad podatku od nieruchomości, który obejmuje przede wszystkim grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Samochód ciężarowy nie jest nieruchomością, więc nie wchodzi do tego podatku. Może podlegać innym daninom, np. podatkowi od środków transportowych, ale to już inna kategoria podatku i inny przedmiot opodatkowania. W praktyce księgowej trzeba bardzo pilnować rozróżnienia między przedmiotem opodatkowania a podstawą opodatkowania. Przedmiotem jest to, co opodatkowujemy, czyli np. grunt i budynek. Podstawą będzie natomiast najczęściej powierzchnia gruntu albo powierzchnia użytkowa budynku, podana w m². Moim zdaniem to jedno z tych pytań, gdzie łatwo się pomylić, jeśli ktoś patrzy tylko na majątek firmy jako całość. Dobra praktyka jest taka: najpierw ustalić, czy składnik majątku jest nieruchomością, a dopiero potem sprawdzać stawki, powierzchnie i deklaracje podatkowe.
W tym pytaniu najważniejsze jest rozróżnienie między majątkiem przedsiębiorstwa a tym, co faktycznie podlega podatkowi od nieruchomości. Firma może posiadać różne składniki majątku: budynek, grunt, samochody, maszyny, wyposażenie biura. Nie znaczy to jednak, że każdy z nich jest przedmiotem tego samego podatku. Podatek od nieruchomości dotyczy nieruchomości, czyli w typowej sytuacji gruntu oraz budynku albo jego części. Samochód ciężarowy jest środkiem transportu, a nie nieruchomością. Jeśli spełnia określone warunki, może być rozliczany w podatku od środków transportowych, ale nie należy go wrzucać do podatku od nieruchomości. Częsty błąd polega też na pomieszaniu przedmiotu opodatkowania z podstawą opodatkowania. Powierzchnia budynku biurowego i gruntu jest potrzebna do obliczenia podatku, bo stawki często odnosi się do m². Ale sama powierzchnia nie jest przedmiotem podatku, tylko parametrem używanym przy wyliczeniu zobowiązania. Podobnie wartość nie jest tu właściwym ujęciem dla budynku i gruntu w standardowym rozliczeniu tego podatku. Wartość ma znaczenie głównie przy budowlach związanych z działalnością gospodarczą, a nie przy samochodzie ciężarowym. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to prosto: w podatku od nieruchomości pytamy najpierw, czy mamy grunt, budynek albo budowlę. Jeśli tak, analizujemy stawki i podstawę. Jeśli mamy pojazd, idziemy do innych przepisów podatkowych, nie do nieruchomości.