Przychód ze sprzedaży towarów wyrażony w walucie obcej przedsiębiorca rozliczający się podatkiem dochodowym od osób fizycznych przelicza na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego
A. miesiąca, w którym uzyskano przychód
B. poprzedzającego dzień zawarcia umowy z kontrahentem
C. poprzedzającego dzień otrzymania zapłaty od kontrahenta
D. poprzedzającego dzień uzyskania przychodu
W tym przypadku kluczowe jest rozróżnienie dnia uzyskania przychodu od dnia zapłaty. Przedsiębiorca rozliczający PIT, gdy osiąga przychód w walucie obcej, przelicza go na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Wynika to z zasad przeliczania przychodów wyrażonych w walutach obcych w podatku dochodowym. Czyli nie patrzymy najpierw na to, kiedy kontrahent faktycznie zapłacił, tylko kiedy podatkowo powstał przychód. Przy sprzedaży towarów będzie to najczęściej dzień wydania towaru, wystawienia faktury albo otrzymania należności, zależnie od tego, które zdarzenie zgodnie z przepisami decyduje o powstaniu przychodu, ale z praktyki najczęściej trzeba pilnować daty sprzedaży i faktury. Przykład: jeżeli przychód ze sprzedaży powstał 15 maja, to stosuje się średni kurs NBP z 14 maja, o ile był to dzień roboczy. Gdy 14 maja przypadałby w niedzielę, bierze się kurs z ostatniego wcześniejszego dnia roboczego. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które warto sobie po prostu wyrobić jako nawyk przy księgowaniu faktur walutowych. Zapłata w innym dniu może później spowodować różnice kursowe, ale nie zmienia kursu użytego do pierwotnego ujęcia przychodu. Dobra praktyka księgowa jest taka, żeby do dokumentu sprzedaży od razu dołączyć albo zapisać zastosowany kurs NBP i datę tabeli kursowej, bo potem przy kontroli albo zamknięciu miesiąca oszczędza to sporo nerwów.
Przy tym zagadnieniu bardzo łatwo pomylić kilka różnych momentów gospodarczych: zawarcie umowy, sprzedaż, wystawienie faktury, otrzymanie zapłaty i rozliczenie miesiąca. Do przeliczenia przychodu w walucie obcej na potrzeby PIT nie stosuje się kursu z dnia poprzedzającego otrzymanie zapłaty. Taki sposób myślenia bierze się często stąd, że pieniądze faktycznie wpływają na konto dopiero później i wtedy bank przelicza walutę albo pojawia się kurs faktyczny. Jednak podatkowy przychód jest ujmowany wcześniej, według zasad ustawy o PIT, a późniejsza zapłata może co najwyżej wygenerować dodatnie albo ujemne różnice kursowe. To jest osobny etap rozliczenia, nie korekta pierwotnego kursu przychodu. Nie jest też właściwe branie kursu z dnia poprzedzającego zawarcie umowy. Sama umowa zwykle określa warunki handlowe, cenę, termin dostawy czy płatności, ale nie oznacza jeszcze, że powstał przychód podatkowy. W praktyce podpisanie kontraktu może być nawet kilka tygodni przed dostawą towaru, więc użycie tego kursu zniekształciłoby wynik podatkowy. Błędne jest również podejście miesięczne, czyli wybieranie kursu z miesiąca, w którym uzyskano przychód. Podatki dochodowe wymagają tu konkretnego kursu dziennego, a nie uśrednienia czy uproszczenia miesięcznego. Z mojego doświadczenia wynika, że takie pomyłki pojawiają się, gdy ktoś próbuje uprościć księgowanie faktur walutowych i wrzuca wszystko jednym kursem z końca miesiąca. To może wyglądać wygodnie, ale nie jest zgodne z zasadą prawidłowego ustalenia przychodu. Poprawnie należy ustalić dzień uzyskania przychodu, a następnie zastosować średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. Dopiero później analizuje się zapłatę i ewentualne różnice kursowe.