Na podstawie fragmentu rachunku do umowy o dzieło oblicz kwotę do wypłaty.
| Rachunek do umowy o dzieło (fragment) | |
| Wynagrodzenie brutto (przychód) | 3 150,00 zł |
| Koszty uzyskania przychodu (50%) | 1 575,00 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | .......... |
| Kwota do wypłaty | .......... |
A. 2 772,00 zł
B. 2 848,00 zł
C. 2 961,00 zł
D. 2 882,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2020 (arkusz A.65-SG-20.06): Zaliczka liczona według obecnej stawki 12% zamiast 17% (klucz 2 961 zł zamiast 2 882 zł).
W tym rachunku kluczowe jest odróżnienie przychodu brutto od podstawy opodatkowania. Wynagrodzenie brutto wynosi 3 150,00 zł, ale przy umowie o dzieło z 50% kosztami uzyskania przychodu najpierw odejmujemy te koszty, czyli 1 575,00 zł. Podstawa do obliczenia zaliczki na podatek to więc 3 150,00 zł - 1 575,00 zł = 1 575,00 zł. Następnie liczymy zaliczkę podatkową według stawki 12%: 1 575,00 zł × 12% = 189,00 zł. Kwota do wypłaty to brutto pomniejszone o zaliczkę: 3 150,00 zł - 189,00 zł = 2 961,00 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, bo pokazuje praktyczny schemat rozliczania rachunku: najpierw koszty, potem podatek, na końcu wypłata. W umowie o dzieło, jeżeli nie ma składek ZUS, nie odejmujemy składek społecznych ani zdrowotnych. Dobra praktyka w kadrach i płacach jest taka, żeby zawsze sprawdzić, czy w danych występują składki, jaka jest wysokość kosztów uzyskania przychodu i dopiero potem liczyć zaliczkę. Tutaj poprawna kwota do wypłaty to 2 961,00 zł.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo na rachunkach do umów cywilnoprawnych pojawiają się podobne nazwy: brutto, koszty uzyskania przychodu, podstawa opodatkowania, zaliczka na podatek i kwota do wypłaty. Kwoty takie jak 2 772,00 zł, 2 848,00 zł czy 2 882,00 zł najczęściej wynikają z zastosowania podatku do niewłaściwej podstawy albo z użycia złej stawki. Częsty błąd polega na tym, że ktoś liczy podatek od całego wynagrodzenia brutto 3 150,00 zł, a nie od dochodu po odjęciu kosztów. Przy kosztach uzyskania przychodu 50% podstawą podatku nie jest brutto, tylko 3 150,00 zł - 1 575,00 zł = 1 575,00 zł. Dopiero od tej kwoty liczy się zaliczkę. Innym typowym potknięciem jest doliczanie składek ZUS albo składki zdrowotnej, chociaż w podanym fragmencie rachunku ich nie ma. W praktyce kadrowo-płacowej nie wolno dopowiadać brakujących danych, bo wtedy wynik robi się sztuczny i niezgodny z dokumentem. Można też spotkać błąd polegający na odjęciu od wynagrodzenia zarówno kosztów uzyskania przychodu, jak i podatku, jakby koszty były potrąceniem z wypłaty. A tak nie jest. Koszty uzyskania przychodu służą tylko do zmniejszenia podstawy opodatkowania, nie obniżają bezpośrednio przelewu dla wykonawcy. Poprawny tok jest prosty: brutto 3 150,00 zł, koszty 1 575,00 zł, podstawa podatku 1 575,00 zł, zaliczka 189,00 zł, wypłata 2 961,00 zł. Z mojego doświadczenia najlepiej zapisywać te etapy jeden pod drugim, bo wtedy od razu widać, gdzie ktoś zrobił skrót myślowy.