Anna Kowalska, mieszkająca na stałe w Polsce, została powołana na członka rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. Z tytułu pełnienia tej funkcji otrzymuje wynagrodzenie, od którego należy obowiązkowo odprowadzić do ZUS składki na ubezpieczenie
A. emerytalne, rentowe i zdrowotne.
B. chorobowe i zdrowotne.
C. emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe.
D. chorobowe, emerytalne i wypadkowe.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06).
Odpowiedź emerytalne, rentowe i zdrowotne jest właściwa, bo wynagrodzony członek rady nadzorczej ma szczególny tytuł do ubezpieczeń w ZUS. Nie chodzi tu o zwykłą umowę o pracę ani zlecenie, tylko o pełnienie funkcji na podstawie powołania do organu, w tym przypadku rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. Jeżeli taka osoba otrzymuje wynagrodzenie, to obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Dodatkowo, ponieważ Anna Kowalska mieszka na stałe w Polsce, obejmuje ją także obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W praktyce płatnik, czyli spółdzielnia, powinien zgłosić ją do ZUS, najczęściej z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia dla członka rady nadzorczej, oraz rozliczać składki w dokumentach miesięcznych, np. RCA i DRA. Ważne jest też to, czego tu nie ma: nie opłaca się składki chorobowej ani wypadkowej. Moim zdaniem to częsty haczyk w testach, bo wiele osób automatycznie kojarzy wynagrodzenie ze wszystkimi składkami jak przy etacie, a tutaj zasady są inne. Dobra praktyka kadrowo-płacowa to zawsze najpierw ustalić tytuł ubezpieczenia, potem zakres składek, a dopiero na końcu liczyć kwoty od podstawy wymiaru.
W tym pytaniu łatwo pomylić zasady dla członka rady nadzorczej z zasadami dotyczącymi pracownika albo zleceniobiorcy. Sam fakt, że ktoś dostaje wynagrodzenie, nie oznacza jeszcze automatycznie pełnego pakietu składek społecznych, tak jak przy umowie o pracę. Członek rady nadzorczej otrzymujący wynagrodzenie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a jeśli ma miejsce zamieszkania w Polsce, także ubezpieczeniu zdrowotnemu. I to jest tutaj sedno sprawy. Składka chorobowa nie występuje, bo ten tytuł ubezpieczenia nie daje ani obowiązkowego, ani dobrowolnego objęcia ubezpieczeniem chorobowym w taki sposób, jak np. przy niektórych umowach zlecenia. Składka wypadkowa też nie jest należna z samego faktu zasiadania w radzie nadzorczej. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo wynagrodzenie i od razu myśli: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne. To skrót myślowy, ale w ZUS takie skróty są dość ryzykowne. W praktyce kadrowej zawsze trzeba sprawdzić konkretny tytuł do ubezpieczeń, bo inny zakres składek będzie przy etacie, inny przy zleceniu, inny przy działalności gospodarczej, a jeszcze inny właśnie przy członku rady nadzorczej. Z mojego doświadczenia takie pytania najlepiej rozwiązywać przez eliminację: chorobowe i wypadkowe odpadają, zostają emerytalne, rentowe oraz zdrowotne.