Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz zryczałtowany podatek należny do urzędu skarbowego od umowy zlecenia na kwotę 50,00 zł zawartej z osobą niebędącą pracownikiem zleceniodawcy, podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Do rozliczania takiej umowy nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów.
| Rachunek do umowy zlecenia | |
| Przychód brutto | 50,00 zł |
| Składka emerytalna | 4,88 zł |
| Składka rentowa | 0,75 zł |
| Składka chorobowa | 0,00 zł |
| Razem składki na ubezpieczenia społeczne | 5,63 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 44,37 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne 9% | 3,99 zł |
| Zryczałtowany podatek należny do urzędu skarbowego | .......... |
| Do wypłaty | 34,38 zł |
A. 5,00 zł
B. 6,00 zł
C. 9,00 zł
D. 2,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, październik 2016 (arkusz A.65-X-16.08): Ryczałt liczony według obecnej stawki 12% zamiast 18% (od 1.07.2022 r.).
Kwota 6,00 zł wynika z zasad opodatkowania drobnej umowy zlecenia zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Przy umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem zleceniodawcy, gdy należność określona w umowie nie przekracza 200 zł, płatnik pobiera zryczałtowany podatek od przychodu. Ważne: w tym trybie nie stosuje się kosztów uzyskania przychodów, nie pomniejsza się podstawy podatku o składki społeczne i nie stosuje się kwoty zmniejszającej podatek. Dlatego liczymy prosto: 50,00 zł × 12% = 6,00 zł. To właśnie ta kwota trafia jako podatek należny do urzędu skarbowego. Wypłata netto też się zgadza: 50,00 zł - 5,63 zł składek społecznych - 3,99 zł składki zdrowotnej - 6,00 zł podatku = 34,38 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, bo pokazuje różnicę między zwykłym rozliczeniem zaliczki na PIT a ryczałtem. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba bardzo pilnować, czy umowa podlega ryczałtowi, bo wtedy mechanizm liczenia podatku jest inny niż przy standardowej liście płac czy typowym rachunku do zlecenia.
W tym zadaniu łatwo pomylić zryczałtowany podatek z klasyczną zaliczką na podatek dochodowy, gdzie najpierw odejmuje się składki społeczne, czasem koszty uzyskania przychodów, a dopiero potem liczy podatek. Tutaj tak się nie robi. Umowa zlecenia na 50,00 zł, zawarta z osobą niebędącą pracownikiem zleceniodawcy, mieści się w zasadach opodatkowania ryczałtem, a w treści dodatkowo podano, że koszty uzyskania przychodów nie mają zastosowania. Podatek liczy się więc od całego przychodu brutto, czyli od 50,00 zł, według stawki 12%. Wynik to 6,00 zł. Kwota 5,00 zł zwykle wychodzi wtedy, gdy ktoś błędnie przyjmie jako podstawę 44,37 zł, czyli przychód pomniejszony o składki społeczne. To jest typowe myślenie ze zwykłej zaliczki PIT, ale nie pasuje do ryczałtu. Kwota 9,00 zł może wynikać z zastosowania dawnej albo niewłaściwej stawki 18%, bez sprawdzenia aktualnych zasad i rodzaju rozliczenia. Z kolei 2,00 zł wygląda jak wynik przypadkowego pomniejszania podatku o składkę zdrowotną albo inne odliczenia, które w tym mechanizmie nie występują. W rozliczeniach płacowych dobra praktyka jest taka: najpierw ustalić rodzaj umowy i tryb opodatkowania, a dopiero później wykonywać rachunki. Inaczej nawet poprawne działania matematyczne dadzą zły wynik podatkowy, no i potem nie zgadza się kwota do wypłaty ani zobowiązanie wobec urzędu skarbowego.