Przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie usług budowlanych opodatkowanych na zasadzie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych według stawki 5,5%. Na podstawie danych z tabeli ustal kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego za marzec 2026 r.
| Dane za marzec 2026 r. | |
| Przychód za marzec 2026 r. | 20 203,88 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone w marcu | 1 788,29 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne zapłacona w marcu | 830,58 zł |
A. 967,00 zł
B. 990,00 zł
C. 1 111,00 zł
D. 990,02 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, wrzesień 2015 (arkusz A.65-X-15.08): Przeliczone na zasady 2026 r.: od przychodu odlicza się składki społeczne i połowę zapłaconej składki zdrowotnej.
Kwota 990,00 zł wynika z prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania na ryczałcie i zaokrąglenia podatku do pełnych złotych. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodu, ale można pomniejszyć przychód m.in. o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne oraz o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. To jest ważny szczegół, bo składki zdrowotnej nie odejmuje się od podatku, tylko od przychodu, i tylko w połowie. Obliczenie wygląda tak: przychód 20 203,88 zł - składki społeczne 1 788,29 zł - 50% składki zdrowotnej, czyli 415,29 zł = 18 000,30 zł. Następnie stosujemy stawkę ryczałtu 5,5%: 18 000,30 zł × 5,5% = 990,0165 zł. Podatek zaokrągla się do pełnych złotych, więc wychodzi 990,00 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, że w podatkach często nie sama stawka jest trudna, tylko kolejność działań i zasady odliczeń. W praktyce księgowej warto zawsze sprawdzić, czy składki zostały faktycznie zapłacone w danym miesiącu, bo dopiero wtedy mogą obniżać podstawę opodatkowania.
W tym zadaniu najłatwiej pomylić sposób uwzględniania składek ZUS przy ryczałcie. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych liczy się od przychodu, a nie od dochodu, więc nie odejmuje się zwykłych kosztów działalności, materiałów budowlanych czy paliwa. Jednak przepisy pozwalają pomniejszyć przychód o zapłacone składki społeczne oraz o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Jeżeli ktoś liczy 5,5% bez żadnych odliczeń od kwoty 20 203,88 zł, dostanie około 1 111 zł. Taki wynik pomija dopuszczalne odliczenia, więc zawyża podatek. Jeżeli ktoś odejmuje całą składkę zdrowotną, otrzyma wynik bliski 967 zł. To też jest błąd, bo przy ryczałcie odliczeniu podlega tylko połowa zapłaconej składki zdrowotnej, nie całość. Z kolei wynik 990,02 zł pokazuje poprawne działania prawie do końca, ale bez zastosowania podatkowego zaokrąglenia. Zobowiązania podatkowe co do zasady zaokrągla się do pełnych złotych: końcówki poniżej 50 gr pomija się, a 50 gr i więcej podwyższa do pełnego złotego. Tutaj 990,0165 zł po zaokrągleniu daje 990,00 zł. Z mojego doświadczenia takie zadania najlepiej robić etapami: najpierw ustalić podstawę, potem zastosować stawkę, a na końcu dopiero zaokrąglić. Nie wcześniej, bo wtedy można sobie niechcący przesunąć wynik o złotówkę.