W marcu 2026 r. osoba fizyczna osiągnęła przychody w wysokości 16 500,00 zł, opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 3%. W marcu 2026 r. zapłaciła za siebie składki: na ubezpieczenia społeczne 1 500,00 zł, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy 120,00 zł, na ubezpieczenie zdrowotne 800,00 zł. Ile wyniesie ryczałt do zapłaty za marzec 2026 r.?
A. 450,00 zł
B. 495,00 zł
C. 426,00 zł
D. 438,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, wrzesień 2015 (arkusz A.65-X-15.08): Przeliczone na zasady 2026 r.: od przychodu odlicza się 50% składki zdrowotnej (zamiast 7,75% od ryczałtu); zmienione kwoty.
W tym zadaniu kluczowe jest ustalenie podstawy opodatkowania ryczałtem, a nie samo pomnożenie przychodu przez 3%. Przychód wynosi 16 500,00 zł, ale przy ryczałcie można go pomniejszyć o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne oraz o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Składka zdrowotna była zapłacona w kwocie 800,00 zł, więc odliczeniu podlega 400,00 zł. Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie obniżają przychodu przy ryczałcie w taki sposób, bo nie są składkami na ubezpieczenia społeczne. Moim zdaniem to jest najczęstsza pułapka w tym typie zadań.
Liczymy więc: 16 500,00 zł - 1 500,00 zł - 400,00 zł = 14 600,00 zł. Następnie stosujemy stawkę ryczałtu 3%: 14 600,00 zł × 3% = 438,00 zł. Tyle wyniesie ryczałt do zapłaty za marzec 2026 r.
W praktyce księgowej warto zawsze sprawdzać trzy rzeczy: czy składki zostały faktycznie zapłacone, jakiego rodzaju są to składki oraz czy dana forma opodatkowania pozwala je odliczyć. Przy ryczałcie nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodów, więc nie można mechanicznie odejmować każdej zapłaconej kwoty związanej z działalnością. Dobra praktyka to rozdzielać w ewidencji składki społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, bo podatkowo działają inaczej.
Liczymy więc: 16 500,00 zł - 1 500,00 zł - 400,00 zł = 14 600,00 zł. Następnie stosujemy stawkę ryczałtu 3%: 14 600,00 zł × 3% = 438,00 zł. Tyle wyniesie ryczałt do zapłaty za marzec 2026 r.
W praktyce księgowej warto zawsze sprawdzać trzy rzeczy: czy składki zostały faktycznie zapłacone, jakiego rodzaju są to składki oraz czy dana forma opodatkowania pozwala je odliczyć. Przy ryczałcie nie rozlicza się kosztów uzyskania przychodów, więc nie można mechanicznie odejmować każdej zapłaconej kwoty związanej z działalnością. Dobra praktyka to rozdzielać w ewidencji składki społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, bo podatkowo działają inaczej.
Jeżeli wyszła inna kwota niż 438,00 zł, to najpewniej został pominięty jakiś element odliczenia albo potraktowano wszystkie składki tak samo. Kwota 495,00 zł wynikałaby z bardzo prostego działania: 16 500,00 zł × 3% = 495,00 zł. Taki rachunek pokazuje sam podatek od pełnego przychodu, ale nie uwzględnia tego, że przy ryczałcie podatnik może pomniejszyć przychód o zapłacone składki społeczne oraz o część składki zdrowotnej. To podejście jest więc zbyt uproszczone.
Wynik 450,00 zł pojawia się wtedy, gdy od przychodu odejmie się tylko składki społeczne: 16 500,00 zł - 1 500,00 zł = 15 000,00 zł, a potem 15 000,00 zł × 3% = 450,00 zł. Problem polega na tym, że od 2022 r. przy ryczałcie można dodatkowo odliczać 50% zapłaconej składki zdrowotnej. W tym zadaniu daje to jeszcze 400,00 zł pomniejszenia podstawy. Brak tego kroku zawyża podatek.
Kwota 426,00 zł sugeruje z kolei, że ktoś odliczył zbyt dużo, prawdopodobnie całą składkę zdrowotną albo potraktował Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy jak składki społeczne pomniejszające przychód. To jest typowy błąd, bo w praktyce nazwy tych obciążeń brzmią podobnie i wszystkie są płacone do ZUS. Podatkowo jednak nie są tym samym. Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie jest składką na ubezpieczenie społeczne, a przy ryczałcie nie rozlicza się klasycznych kosztów podatkowych. Dlatego prawidłowa podstawa to 14 600,00 zł, a ryczałt wynosi 438,00 zł.
Wynik 450,00 zł pojawia się wtedy, gdy od przychodu odejmie się tylko składki społeczne: 16 500,00 zł - 1 500,00 zł = 15 000,00 zł, a potem 15 000,00 zł × 3% = 450,00 zł. Problem polega na tym, że od 2022 r. przy ryczałcie można dodatkowo odliczać 50% zapłaconej składki zdrowotnej. W tym zadaniu daje to jeszcze 400,00 zł pomniejszenia podstawy. Brak tego kroku zawyża podatek.
Kwota 426,00 zł sugeruje z kolei, że ktoś odliczył zbyt dużo, prawdopodobnie całą składkę zdrowotną albo potraktował Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy jak składki społeczne pomniejszające przychód. To jest typowy błąd, bo w praktyce nazwy tych obciążeń brzmią podobnie i wszystkie są płacone do ZUS. Podatkowo jednak nie są tym samym. Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie jest składką na ubezpieczenie społeczne, a przy ryczałcie nie rozlicza się klasycznych kosztów podatkowych. Dlatego prawidłowa podstawa to 14 600,00 zł, a ryczałt wynosi 438,00 zł.