Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego do urzędu skarbowego, jeżeli zleceniobiorca (lat 28), niebędący pracownikiem zleceniodawcy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu zawartej w 2026 r. umowy zlecenia na kwotę nieprzekraczającą 200 zł, a do rozliczania tej umowy nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów.
| Rozliczenie umowy zlecenia nr 57/2026 | |
| Przychód brutto | 150,00 zł |
| Składka emerytalna (9,76%) | 14,64 zł |
| Składka rentowa (1,5%) | 2,25 zł |
| Składka chorobowa | 0,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne razem | 16,89 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 133,11 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 11,98 zł |
| Zryczałtowany podatek dochodowy (12%) do urzędu skarbowego | .......... zł |
| Do wypłaty | 103,13 zł |
A. 18,00 zł
B. 27,00 zł
C. 16,00 zł
D. 26,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06): Zryczałtowany podatek liczony stawką 12% (w arkuszu 18%); zmieniona kwota umowy (150 zł).
Kwota 18,00 zł wynika z zasad opodatkowania drobnej umowy zlecenia do 200 zł, zawartej z osobą, która nie jest pracownikiem zleceniodawcy. W takim przypadku stosuje się zryczałtowany podatek dochodowy, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT. Bardzo ważne jest tu to, że podatek liczy się od przychodu brutto, a nie od podstawy po odjęciu składek społecznych czy zdrowotnych. Nie stosuje się też kosztów uzyskania przychodów ani kwoty zmniejszającej podatek. Rachunek jest więc prosty: 150,00 zł × 12% = 18,00 zł. I ta kwota trafia do urzędu skarbowego jako podatek zryczałtowany. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać zasadę: przy zleceniu do 200 zł ryczałt PIT liczysz od brutto, a składki ZUS rozliczasz osobno. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba jeszcze sprawdzić, czy umowa faktycznie spełnia warunek kwotowy i czy zleceniobiorca nie jest pracownikiem firmy. To dobra praktyka, bo błędna kwalifikacja umowy może zmienić całe rozliczenie podatkowe.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś próbuje potraktować zryczałtowany podatek tak samo jak zwykłą zaliczkę na PIT od umowy zlecenia. Przy standardowym rozliczeniu rzeczywiście patrzy się na składki społeczne, koszty uzyskania przychodu i podstawę opodatkowania, ale tutaj mamy szczególny przypadek: umowa zlecenia na kwotę nieprzekraczającą 200 zł, zawarta z osobą niebędącą pracownikiem zleceniodawcy. Dlatego podatek ryczałtowy 12% liczy się od całego przychodu brutto, czyli od 150,00 zł. Wynik 16,00 zł może pojawić się wtedy, gdy ktoś omyłkowo odejmie składki społeczne i policzy 12% od 133,11 zł. To wygląda logicznie, bo 133,11 zł jest podstawą składki zdrowotnej, ale nie jest podstawą zryczałtowanego podatku. Kwoty 26,00 zł albo 27,00 zł mogą wynikać z pomieszania podatku ze składką zdrowotną albo z próby obliczenia jakiegoś łącznego obciążenia, zamiast samego podatku do urzędu skarbowego. Trzeba odróżniać trzy elementy listy płac: składki społeczne, składkę zdrowotną i PIT. One są w tabeli obok siebie, ale nie zawsze wzajemnie wpływają na swoje podstawy. Moim zdaniem w takich zadaniach najlepiej najpierw ustalić tryb opodatkowania, a dopiero potem liczyć. Tutaj tryb jest ryczałtowy, więc bez kosztów, bez pomniejszania o ZUS i bez kombinowania: 150,00 zł × 12% = 18,00 zł.