Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego do urzędu skarbowego (zasady 2026 r.), jeżeli zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu zawartej umowy zlecenia, której przychód nie przekracza 200 zł, a do rozliczania podatku zryczałtowanego nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów.
| Rozliczenie umowy zlecenia (podatek zryczałtowany) | |
| Przychód brutto | 120,00 zł |
| Składka emerytalna | 11,71 zł |
| Składka rentowa | 1,80 zł |
| Składka chorobowa | 0,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne razem | 13,51 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 106,49 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 9,58 zł |
| Zryczałtowany podatek dochodowy | .......... |
| Do wypłaty | 82,91 zł |
A. 13,00 zł
B. 14,00 zł
C. 14,40 zł
D. 22,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06): Zryczałtowany podatek od umowy do 200 zł liczony stawką 12% (w arkuszu 18%).
Kwota 14,00 zł wynika z zasad rozliczania drobnej umowy zlecenia opodatkowanej podatkiem zryczałtowanym. Przy przychodzie z umowy nieprzekraczającym 200 zł płatnik pobiera zryczałtowany podatek dochodowy według stawki 12% od przychodu, bez stosowania kosztów uzyskania przychodów. W tym zadaniu podstawą do podatku jest więc 120,00 zł, a nie kwota po potrąceniu składek społecznych ani kwota netto. Liczymy: 120,00 zł × 12% = 14,40 zł. Następnie podatek przekazywany do urzędu skarbowego zaokrągla się do pełnych złotych, czyli 14,40 zł daje 14,00 zł, bo końcówka jest niższa niż 50 gr. Składki ZUS są tu potrzebne do ustalenia podstawy zdrowotnej i kwoty do wypłaty, ale nie zmieniają samego ryczałtu podatkowego. Kontrola rachunku też się zgadza: 120,00 zł - 13,51 zł - 9,58 zł - 14,00 zł = 82,91 zł. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w płacach łatwo odruchowo zacząć odejmować składki i koszty, a przy ryczałcie trzeba trzymać się konkretnej procedury.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na potraktowaniu rozliczenia tak, jakby była to zwykła zaliczka na podatek od umowy zlecenia, a nie podatek zryczałtowany od drobnej umowy do 200 zł. Przy takim podejściu ktoś może odjąć składki społeczne od przychodu i policzyć 12% od kwoty 106,49 zł. To prowadzi do wyniku około 12,78 zł, po zaokrągleniu 13,00 zł, ale w tym konkretnym mechanizmie nie tak ustala się ryczałt. Koszty uzyskania przychodów też nie mają tu zastosowania, więc nie wolno pomniejszać podstawy o typowe 20% kosztów, jak przy standardowym zleceniu rozliczanym zaliczkowo. Wynik 14,40 zł pokazuje z kolei, że stawka została zastosowana do właściwej kwoty 120,00 zł, ale zabrakło ostatniego etapu, czyli zaokrąglenia podatku do pełnych złotych. W praktyce kadrowo-płacowej to jest ważne, bo do urzędu nie przekazuje się podatku z groszami. Kwota 22,00 zł wygląda jak skutek użycia niewłaściwej stawki albo pomylenia ryczałtu z innym rodzajem obciążenia. Trzeba też pamiętać, że składka zdrowotna 9% nie pomniejsza podatku dochodowego. Z mojego doświadczenia takie pomyłki biorą się stąd, że w jednej tabeli mamy składki społeczne, zdrowotną, podatek i wypłatę netto, więc wszystko aż kusi, żeby mieszać między sobą. A tu kolejność jest prosta: 12% od 120,00 zł, potem zaokrąglenie, i dopiero sprawdzenie kwoty do wypłaty.