Która składka wykazywana przez płatnika w deklaracji ZUS DRA jest wyłącznie finansowana przez ubezpieczonego, zatrudnionego na umowę o pracę?
A. Składka na ubezpieczenie chorobowe.
B. Składka na ubezpieczenie rentowe.
C. Składka na ubezpieczenie emerytalne.
D. Składka na ubezpieczenie wypadkowe.
Pytanie z egzaminu CKE, wrzesień 2014 (arkusz A.65-X-14.08).
Składka na ubezpieczenie chorobowe jest tutaj właściwą odpowiedzią, bo przy pracowniku zatrudnionym na umowę o pracę finansuje ją w całości ubezpieczony, czyli pracownik. Płatnik, najczęściej pracodawca, wykazuje ją w rozliczeniach ZUS, m.in. w deklaracji ZUS DRA i raportach imiennych, ale ekonomicznie potrąca ją z wynagrodzenia brutto pracownika. W praktyce oznacza to, że przy sporządzaniu listy płac składka chorobowa pomniejsza podstawę do wypłaty netto, podobnie jak część emerytalna i rentowa finansowana przez pracownika, ale akurat chorobowa nie jest dzielona z pracodawcą. Standardowo jej stopa wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek społecznych. Moim zdaniem to jedna z ważniejszych rzeczy do zapamiętania przy płacach, bo łatwo pomylić finansowanie składek z samym obowiązkiem ich naliczania. Pracodawca nalicza, potrąca i przekazuje składkę do ZUS, ale nie finansuje jej ze swoich środków. Dobra praktyka kadrowo-płacowa jest taka, żeby zawsze rozróżniać trzy kwestie: kto podlega ubezpieczeniu, kto wykazuje składkę w dokumentach ZUS oraz kto ją faktycznie finansuje. Tutaj: pracownik podlega ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, płatnik rozlicza ją w ZUS DRA, a koszt składki ponosi pracownik.
W tym pytaniu najłatwiej pomylić składkę wykazywaną przez płatnika z tym, kto ją naprawdę finansuje. Sam fakt, że pracodawca sporządza deklarację ZUS DRA i przesyła składki do ZUS, nie znaczy jeszcze, że każda składka jest kosztem pracodawcy. W rozliczeniach płacowych płatnik działa trochę jak pośrednik: nalicza składki, potrąca część z wynagrodzenia pracownika i dopłaca część finansowaną przez siebie. Dlatego trzeba patrzeć na strukturę finansowania, a nie tylko na nazwę ubezpieczenia. Składka emerytalna nie jest finansowana wyłącznie przez ubezpieczonego, bo przy umowie o pracę jest podzielona po równo między pracownika i pracodawcę. Podobnie składka rentowa ma finansowanie mieszane, choć nie po równo: część płaci pracownik, a większą część płatnik. To częsty błąd, bo obie te składki są potrącane przy liście płac i przez to kojarzą się z pracownikiem. Składka wypadkowa działa odwrotnie niż chorobowa, ponieważ finansuje ją w całości płatnik składek, czyli pracodawca. Jej wysokość zależy m.in. od rodzaju działalności i poziomu ryzyka wypadkowego, więc nie potrąca się jej z pensji pracownika. Z mojego doświadczenia wynika, że najbezpieczniej uczyć się tego przez prosty schemat: chorobowa pracownika idzie z jego wynagrodzenia, wypadkowa idzie z kieszeni pracodawcy, a emerytalna i rentowa są podzielone. Taki podział bardzo pomaga przy sprawdzaniu listy płac, deklaracji ZUS DRA oraz raportów miesięcznych, bo od razu widać, czy kwoty potrąceń i kosztów pracodawcy mają sens.