Ile wyniesie składka na ubezpieczenie emerytalne finansowana przez pracownika i pracodawcę, którą należy odprowadzić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu zatrudnienia pracownika z wynagrodzeniem brutto 4 000,00 zł?
A. 260,00 zł
B. 548,40 zł
C. 390,40 zł
D. 780,80 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz A.65-X-15.05).
Składka na ubezpieczenie emerytalne przy umowie o pracę wynosi łącznie 19,52% podstawy wymiaru, czyli najczęściej wynagrodzenia brutto pracownika, o ile nie wchodzą tu jakieś szczególne wyłączenia. Ta składka jest finansowana po połowie: 9,76% potrąca się z wynagrodzenia pracownika, a drugie 9,76% finansuje pracodawca z własnych środków. Przy wynagrodzeniu brutto 4 000,00 zł obliczenie wygląda więc tak: 4 000,00 × 19,52% = 780,80 zł. Można też policzyć osobno: część pracownika 4 000,00 × 9,76% = 390,40 zł oraz część pracodawcy 4 000,00 × 9,76% = 390,40 zł. Razem daje to 780,80 zł do wykazania w rozliczeniach ZUS jako składka emerytalna finansowana przez obie strony. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba bardzo uważać, czy pytanie dotyczy tylko potrącenia z pensji pracownika, czy całego kosztu składki emerytalnej. Moim zdaniem to jeden z częstszych haczyków na listach płac, bo kwota 390,40 zł też jest poprawna, ale tylko dla jednej strony finansowania, nie dla całości składki. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze rozpisać sobie procenty: emerytalna pracownik 9,76%, emerytalna pracodawca 9,76%, razem 19,52%. Dzięki temu łatwiej uniknąć pomyłek w deklaracjach ZUS i przy analizie kosztów zatrudnienia.
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie, czy liczymy składkę finansowaną tylko przez pracownika, tylko przez pracodawcę, czy łączną składkę emerytalną odprowadzaną do ZUS. Ubezpieczenie emerytalne przy stosunku pracy ma stawkę 19,52% podstawy wymiaru i jest dzielone równo między pracownika oraz pracodawcę. Dlatego przy pensji brutto 4 000,00 zł sama część pracownika wynosi 390,40 zł, ale nie jest to pełna kwota składki emerytalnej. Taka odpowiedź wynika zwykle z tego, że ktoś pamięta stawkę 9,76%, lecz nie zauważa, że pytanie obejmuje finansowanie przez obie strony. Kwota 260,00 zł kojarzy się raczej ze stawką 6,5%, czyli może prowadzić myślami do części składki rentowej finansowanej przez pracodawcę, a nie do składki emerytalnej. To typowy błąd mieszania rodzajów ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego. Z kolei 548,40 zł odpowiada 13,71% od 4 000,00 zł, czyli sumie składek społecznych potrącanych z wynagrodzenia pracownika: emerytalnej 9,76%, rentowej 1,5% oraz chorobowej 2,45%. To też nie jest odpowiedź na pytanie, bo obejmuje kilka składek pracownika, a pomija część emerytalną finansowaną przez pracodawcę. W kadrach i płacach bardzo ważne jest precyzyjne czytanie polecenia. Z mojego doświadczenia, najlepiej najpierw ustalić rodzaj składki, potem stawkę, a dopiero na końcu sprawdzić, kto ją finansuje. Tutaj prawidłowy rachunek to 4 000,00 × 19,52% = 780,80 zł, czyli pełna składka emerytalna od podstawy 4 000,00 zł.