Przedsiębiorca zatrudnił pracownika w wieku 49 lat na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W lutym pracownik otrzymał wynagrodzenie zasadnicze 5 000,00 zł, wynagrodzenie chorobowe 600,00 zł oraz dodatek motywacyjny 400,00 zł. Ile wyniesie składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od wynagrodzenia pracownika?
A. 5,00 zł
B. 5,40 zł
C. 0,00 zł
D. 6,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynosi 5,40 zł, bo liczy się ją według stawki 0,10% od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe finansowanych za pracownika, ale z ważnym praktycznym zastrzeżeniem: do tej podstawy nie wchodzi wynagrodzenie chorobowe. W tym zadaniu do podstawy FGŚP przyjmujemy więc wynagrodzenie zasadnicze 5 000,00 zł oraz dodatek motywacyjny 400,00 zł. Razem daje to 5 400,00 zł. Obliczenie wygląda tak: 5 400,00 × 0,10% = 5,40 zł. Pracownik ma 49 lat, więc nie działa tu zwolnienie z opłacania składek na FGŚP z tytułu wieku, które dotyczy starszych pracowników po osiągnięciu określonego wieku. Moim zdaniem to jest jedno z tych zadań, gdzie najważniejsze jest nie samo mnożenie, tylko poprawne ustalenie podstawy. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba zawsze sprawdzić, czy dany składnik wynagrodzenia stanowi podstawę składek ZUS. Wynagrodzenie zasadnicze i dodatek motywacyjny co do zasady są oskładkowane, a wynagrodzenie chorobowe nie jest podstawą składek emerytalnych i rentowych, więc nie zwiększa też podstawy FGŚP. Dobra praktyka na liście płac to rozdzielanie składników oskładkowanych od nieoskładkowanych, bo wtedy łatwiej uniknąć pomyłek przy deklaracjach rozliczeniowych.
W tym zadaniu najłatwiej pomylić się przez nieprawidłowe ustalenie podstawy naliczenia składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kwota 0,00 zł sugerowałaby, że pracodawca w ogóle nie ma obowiązku naliczenia FGŚP. Tak byłoby tylko w określonych przypadkach, na przykład przy zwolnieniu ze względu na wiek pracownika albo przy szczególnych zwolnieniach ustawowych. Tutaj pracownik ma 49 lat, jest zatrudniony na umowę o pracę i nie ma informacji o żadnym zwolnieniu, więc składkę trzeba naliczyć. Kwota 6,00 zł powstaje zwykle wtedy, gdy ktoś bierze całe 6 000,00 zł, czyli dodaje wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie chorobowe i dodatek motywacyjny. To jest typowy błąd, bo wynagrodzenie chorobowe nie stanowi podstawy składek emerytalnych i rentowych, a tym samym nie powinno być uwzględnione przy FGŚP. Z kolei kwota 5,00 zł oznacza najczęściej, że ktoś policzył składkę tylko od wynagrodzenia zasadniczego 5 000,00 zł i pominął dodatek motywacyjny. Taki dodatek, jeżeli jest składnikiem przychodu ze stosunku pracy i nie korzysta ze szczególnego wyłączenia, co do zasady wchodzi do podstawy składek ZUS. Poprawna podstawa to więc 5 000,00 zł + 400,00 zł = 5 400,00 zł. Dopiero od tej kwoty stosuje się stawkę 0,10%, co daje 5,40 zł. Z mojego doświadczenia wynika, że przy takich zadaniach warto najpierw podkreślić składniki oskładkowane, a dopiero potem liczyć, bo inaczej wychodzi niby mała różnica, ale w dokumentach płacowych robi się z tego realny błąd.