U pracodawcy, jako płatnika składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w maju 2026 r. wykonują pracę następujące osoby: pani Anna na umowę o pracę, wynagrodzenie brutto 2 500,00 zł; pan Kazimierz na umowę o pracę (1/2 etatu), wynagrodzenie brutto 1 000,00 zł; pani Zofia, dorosła córka właściciela, pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracująca przy prowadzeniu działalności, wynagrodzenie 3 000,00 zł; pan Adam na umowę zlecenia, stanowiącą jedyny tytuł do ubezpieczeń, kwota na umowie 500,00 zł. Wskaż składkę na FGŚP (0,10%), którą należy zapłacić za te osoby.
A. 4,00 zł
B. 6,50 zł
C. 2,50 zł
D. 7,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.65-X-14.05): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Klucz w tym zadaniu to poprawne ustalenie, za kogo w ogóle nalicza się składkę na FGŚP. Stawka wynosi 0,10%, ale sama stawka nie wystarczy, bo trzeba jeszcze dobrze określić podstawę naliczenia. Do podstawy wchodzą: pani Anna z umowy o pracę 2 500,00 zł, pan Kazimierz z umowy o pracę na 1/2 etatu 1 000,00 zł oraz pan Adam ze zlecenia 500,00 zł, bo jego umowa zlecenia jest jedynym tytułem do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Razem daje to 4 000,00 zł. Składka wynosi więc 4 000,00 zł × 0,10% = 4,00 zł. Pani Zofia nie jest tu wliczana, ponieważ jako dorosła córka właściciela, mieszkająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracująca przy działalności, jest traktowana jak osoba współpracująca, a nie jak zwykły pracownik do celów FGŚP. Moim zdaniem to jest właśnie najważniejsza pułapka w tym pytaniu. W praktyce kadrowo-płacowej warto zawsze sprawdzać nie tylko rodzaj umowy, ale też status osoby wobec przedsiębiorcy, bo rodzina współpracująca potrafi mocno zmienić rozliczenie składek.
Błędne wyniki zwykle biorą się z mechanicznego dodania wszystkich wynagrodzeń albo przeciwnie, z pominięcia niektórych osób tylko dlatego, że mają niskie wynagrodzenie albo pracują na część etatu. Przy FGŚP trzeba patrzeć na to, czy dana osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz czy przepisy nie wyłączają jej z kręgu osób, za które opłaca się tę składkę. Nie ma tu prostego limitu typu minimalne wynagrodzenie, który automatycznie wyrzucałby pana Kazimierza z podstawy tylko dlatego, że przy 1/2 etatu zarabia 1 000,00 zł. Umowa o pracę nadal jest tytułem do naliczania FGŚP. Podobnie pan Adam ze zleceniem nie powinien być pomijany, ponieważ jego zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, więc w praktyce składkowej traktujemy go jako osobę objętą obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Najczęstsza pomyłka to doliczenie pani Zofii. Tu jednak znaczenie ma jej status rodzinny i faktyczna współpraca przy działalności. Dorosła córka właściciela, pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracująca przy prowadzeniu firmy, jest osobą współpracującą, a za takie osoby nie nalicza się składki na FGŚP w tym układzie. Dlatego wyniki 6,50 zł albo 7,00 zł zawyżają podstawę, bo obejmują wynagrodzenie Zofii albo dodatkowe kwoty, które nie powinny wejść do naliczenia. Z kolei 2,50 zł zaniża składkę, bo najpewniej uwzględnia tylko panią Annę i pomija osoby, które też trzeba objąć naliczeniem. Dobra praktyka w płacach jest taka: najpierw ustalić tytuł do ubezpieczeń i ewentualne wyłączenia, dopiero potem mnożyć przez stawkę. Inaczej łatwo o niby małą, ale systematyczną pomyłkę w deklaracjach ZUS.