Przedsiębiorstwo zatrudniło pracownika w wieku 49 lat na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W maju pracownik otrzymał wynagrodzenie zasadnicze 3 800,00 zł, wynagrodzenie chorobowe 300,00 zł oraz dodatek motywacyjny 200,00 zł. Ile wyniesie składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od wynagrodzenia pracownika?
A. 4,30 zł
B. 4,10 zł
C. 3,80 zł
D. 4,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06).
Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyniesie 4,00 zł, ponieważ stopa składki na FGŚP wynosi 0,10% podstawy wymiaru. W tym zadaniu podstawą nie jest cała kwota wypłacona pracownikowi w maju, tylko te składniki, które wchodzą do podstawy składek emerytalno-rentowych. Do podstawy przyjmujemy wynagrodzenie zasadnicze 3 800,00 zł oraz dodatek motywacyjny 200,00 zł, czyli razem 4 000,00 zł. Wynagrodzenie chorobowe 300,00 zł nie zwiększa podstawy FGŚP, bo nie stanowi podstawy składek na ubezpieczenia społeczne emerytalne i rentowe. Obliczenie jest więc proste: 4 000,00 zł × 0,10% = 4,00 zł. W praktyce kadrowo-płacowej to ważny szczegół, bo program płacowy zwykle sam rozpoznaje składniki oskładkowane i nieoskładkowane, ale osoba naliczająca listę płac powinna umieć to sprawdzić. Moim zdaniem właśnie na takich małych kwotach najłatwiej wyłapać, czy ktoś rozumie zasadę podstawy składek, czy tylko mechanicznie dodaje wszystkie wypłaty. Warto też pamiętać, że wiek 49 lat sam w sobie nie daje zwolnienia z opłacania FGŚP, więc składkę należy naliczyć normalnie.
Niepoprawne wyniki najczęściej biorą się z błędnego ustalenia podstawy wymiaru składki na FGŚP. Najbardziej typowa pomyłka to dodanie wszystkich składników wypłaconych w miesiącu, czyli wynagrodzenia zasadniczego, wynagrodzenia chorobowego i dodatku motywacyjnego. Wtedy wychodzi 4 300,00 zł, a 0,10% od tej kwoty daje 4,30 zł. Taki sposób wygląda na logiczny, ale w rozliczeniach ZUS nie wystarczy patrzeć na kwotę brutto z listy płac. Trzeba sprawdzić, czy dany składnik wchodzi do podstawy składek emerytalnych i rentowych. Wynagrodzenie chorobowe jest tu kluczowe, bo mimo że jest wypłacane pracownikowi i pojawia się na liście płac, nie stanowi podstawy składek społecznych, a więc nie powinno być uwzględniane przy FGŚP. Wynik 4,10 zł może sugerować, że ktoś przyjął część wynagrodzenia chorobowego albo pomieszał zasady z inną składką, na przykład zdrowotną, gdzie wynagrodzenie chorobowe jest traktowane inaczej. To bardzo częsty błąd, bo różne składki mają różne podstawy i nie da się stosować jednej zasady do wszystkiego. Kwota 3,80 zł z kolei oznaczałaby naliczenie składki wyłącznie od wynagrodzenia zasadniczego 3 800,00 zł, z pominięciem dodatku motywacyjnego. A dodatek motywacyjny, jeśli nie jest zwolniony na podstawie szczególnych przepisów, zwykle stanowi przychód ze stosunku pracy oskładkowany społecznie, więc powinien wejść do podstawy FGŚP. Dobra praktyka w kadrach i płacach jest taka: najpierw ustalamy składniki oskładkowane emerytalno-rentowo, potem sprawdzamy ewentualne zwolnienia, np. wiekowe lub szczególne, a dopiero na końcu mnożymy podstawę przez stawkę. Tutaj pracownik ma 49 lat, więc nie działa typowe zwolnienie z FGŚP przewidziane dla osób po osiągnięciu odpowiedniego wieku. Podstawa wynosi 4 000,00 zł, a składka 4,00 zł.