Kwota ubezpieczenia rentowego naliczona od wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby w kwocie 2 000,00 zł brutto w części finansowanej przez pracodawcę wynosi
A. 130,00 zł
B. 160,00 zł
C. 30,00 zł
D. 0,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, wrzesień 2015 (arkusz A.65-X-15.08).
Kwota 0,00 zł wynika z tego, że wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, czyli tak zwane wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę na podstawie art. 92 Kodeksu pracy, nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Dotyczy to także składki rentowej, zarówno w części finansowanej przez pracownika, jak i przez pracodawcę. W praktyce kadrowo-płacowej najpierw trzeba ustalić, czy dana wypłata w ogóle wchodzi do podstawy ZUS, a dopiero potem stosować stawki procentowe. Tutaj podstawa do składki rentowej wynosi 0,00 zł, więc część pracodawcy też wynosi 0,00 zł. Gdyby to było zwykłe wynagrodzenie za pracę, składka rentowa finansowana przez pracodawcę wyniosłaby 6,5%, czyli 130,00 zł od 2 000,00 zł. Ale przy wynagrodzeniu chorobowym tak się tego nie liczy. Moim zdaniem to jeden z ważniejszych wyjątków na liście płac, bo łatwo mechanicznie naliczyć składki, a potem raport ZUS RCA się nie zgadza. Dobra praktyka jest taka, żeby składniki typu wynagrodzenie chorobowe, zasiłek chorobowy i zwykłe wynagrodzenie zasadnicze mieć jasno rozdzielone w systemie płacowym.
W tym pytaniu pułapka polega na tym, że kwota 2 000,00 zł brutto wygląda jak normalna podstawa do naliczenia składek ZUS. Jeżeli ktoś automatycznie bierze stawkę rentową i mnoży ją przez całą kwotę, wychodzą wartości pasujące do typowych procentów, ale nie do tego konkretnego rodzaju wypłaty. Składka rentowa łącznie wynosi 8%, z czego 1,5% finansuje pracownik, a 6,5% pracodawca. Dlatego 160,00 zł odpowiada łącznej składce rentowej od zwykłej podstawy 2 000,00 zł, 30,00 zł odpowiada części pracownika, a 130,00 zł odpowiada części pracodawcy. Te obliczenia same w sobie są matematycznie poprawne, ale zostały zastosowane do niewłaściwej podstawy. Wynagrodzenie za czas choroby finansowane przez pracodawcę jest wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. To nie jest zwykłe wynagrodzenie za przepracowany czas, tylko szczególny składnik związany z niezdolnością do pracy. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd jest taki, że uczeń pamięta stawki procentowe, ale pomija wcześniejszy krok: sprawdzenie, czy dana wypłata podlega oskładkowaniu. W kadrach i płacach kolejność ma duże znaczenie. Najpierw kwalifikacja składnika, potem podstawa, dopiero na końcu procenty. Przy wynagrodzeniu chorobowym podstawa do składki rentowej wynosi 0,00 zł, więc nawet prawidłowa stawka 6,5% dla pracodawcy nie da żadnej składki do zapłaty.