Od wynagrodzenia brutto 2 000,00 zł z tytułu umowy o pracę potrącono 274,20 zł tytułem składek na ubezpieczenie społeczne. Kwota składki zdrowotnej potrąconej i odprowadzanej do ZUS w liście płac to
A. 133,75 zł
B. 155,32 zł
C. 180,00 zł
D. 204,68 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2014 (arkusz A.65-X-14.01).
Kwota 155,32 zł wynika z prawidłowego ustalenia podstawy składki zdrowotnej dla pracownika zatrudnionego na umowę o pracę. W liście płac nie liczymy składki zdrowotnej bezpośrednio od wynagrodzenia brutto 2 000,00 zł. Najpierw od brutto odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, czyli w tym zadaniu 274,20 zł. Podstawa zdrowotnego wynosi więc 2 000,00 zł - 274,20 zł = 1 725,80 zł. Następnie nalicza się składkę zdrowotną według stawki 9%: 1 725,80 zł × 9% = 155,322 zł, po zaokrągleniu do pełnych groszy 155,32 zł. I właśnie ta kwota jest potrącana pracownikowi z wynagrodzenia oraz wykazywana do odprowadzenia do ZUS. W praktyce kadrowo-płacowej to bardzo ważne, bo pomylenie podstawy składki zdrowotnej powoduje błędną listę płac, błędny przelew do ZUS i potem korekty dokumentów rozliczeniowych. Moim zdaniem najprostsza zasada do zapamiętania jest taka: zdrowotne pracownika liczymy od brutto pomniejszonego o społeczne pracownika, a nie od samego brutto. W programach płacowych też warto zawsze sprawdzać podstawę, nie tylko końcową kwotę składki, bo tam najczęściej wychodzą drobne, ale kosztowne pomyłki.
W tym zadaniu najłatwiej pomylić dwa różne pojęcia: składkę zdrowotną naliczaną do ZUS oraz różne historyczne kwoty związane z podatkiem albo uproszczonym liczeniem od brutto. Podstawą składki zdrowotnej przy umowie o pracę nie jest całe wynagrodzenie brutto 2 000,00 zł. Najpierw trzeba odjąć składki społeczne finansowane przez pracownika, czyli emerytalną, rentową i chorobową. W treści podano już ich łączną kwotę: 274,20 zł. Dopiero od kwoty 1 725,80 zł oblicza się 9% składki zdrowotnej. Daje to 155,322 zł, czyli po zaokrągleniu 155,32 zł. Kwota 133,75 zł kojarzy się z dawną częścią składki zdrowotnej odliczaną od podatku, liczona według 7,75% podstawy. To był częsty element list płac w starszych zasadach podatkowych, ale pytanie dotyczy składki potrącanej i odprowadzanej do ZUS, więc chodzi o pełne 9%, a nie o część podatkową. Kwota 180,00 zł powstaje najpewniej z policzenia 9% od pełnego brutto 2 000,00 zł. To wygląda kusząco, bo rachunek jest prosty, ale merytorycznie pomija obowiązkowe pomniejszenie podstawy o składki społeczne pracownika. Z kolei 204,68 zł nie odpowiada standardowemu mechanizmowi liczenia składki zdrowotnej w tej sytuacji i może wynikać z przypadkowego użycia złej podstawy albo pomieszania składek finansowanych przez pracownika i pracodawcę. W dobrej praktyce płacowej zawsze idzie się po kolei: brutto, potem społeczne pracownika, potem podstawa zdrowotnego, następnie 9% zdrowotnej. Taka kolejność ogranicza błędy, szczególnie przy ręcznym sprawdzaniu list płac.