Przedsiębiorca rozpoczął swoją pierwszą działalność gospodarczą 16 lutego 2026 r., wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (przewidywany roczny przychód do 60 000 zł) i korzysta z ulgi na start. Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, którą przedsiębiorca powinien zapłacić do ZUS za luty 2026 r.
| Składki przedsiębiorcy w 2026 r. | |
| Składki na ubezpieczenia społeczne (ulga na start – pierwsze 6 miesięcy) | 0,00 zł |
| Fundusz Pracy | 0,00 zł |
| Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne – ryczałt, roczny przychód do 60 000 zł | 498,35 zł |
A. 231,38 zł
B. 0,00 zł
C. 324,41 zł
D. 498,35 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2021 (arkusz A.65-SG-21.01): Przeliczone na 2026 r.: ryczałtowa składka zdrowotna 498,35 zł, której nie pomniejsza się za niepełny miesiąc działalności.
Kwota 498,35 zł jest właściwa, bo w tabeli podano miesięczną składkę zdrowotną dla przedsiębiorcy na ryczałcie, którego roczny przychód mieści się w progu do 60 000 zł. Ulga na start zwalnia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, czyli np. emerytalnej, rentowej, wypadkowej oraz zwykle nie płaci się też Funduszu Pracy. Nie zwalnia jednak ze składki na ubezpieczenie zdrowotne. To jest tu najważniejszy haczyk. Przedsiębiorca rozpoczął działalność 16 lutego, ale składka zdrowotna przy działalności gospodarczej nie jest w tym przypadku liczona proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy w miesiącu. Płaci się pełną miesięczną kwotę wynikającą z właściwego progu. W praktyce księgowej warto zawsze oddzielać składki społeczne od zdrowotnej, bo mają inne zasady i inne skutki w rozliczeniach. Moim zdaniem to jedna z częstszych pomyłek u nowych przedsiębiorców: widzą 0,00 zł przy uldze na start i zakładają, że ZUS w ogóle nie występuje. A jednak zdrowotna zostaje. Dobra praktyka to sprawdzić formę opodatkowania, próg przychodów dla ryczałtu i dopiero wtedy przepisać kwotę do dokumentów rozliczeniowych ZUS za dany miesiąc.
W tym zadaniu łatwo wpaść w pułapkę, bo przedsiębiorca zaczyna działalność w połowie lutego i korzysta z ulgi na start. Naturalnie może się wydawać, że skoro działalność była prowadzona tylko przez część miesiąca, to składkę zdrowotną trzeba podzielić przez liczbę dni lutego i zapłacić tylko za dni od 16 do 28 lutego. Takie myślenie prowadzi właśnie do kwoty zbliżonej do 231,38 zł. Problem w tym, że przy składce zdrowotnej przedsiębiorcy na ryczałcie nie stosuje się tutaj proporcjonalnego zmniejszenia za niepełny miesiąc prowadzenia działalności. Obowiązuje pełna miesięczna składka z odpowiedniego progu przychodowego. Równie myląca jest kwota 0,00 zł. Ulga na start faktycznie daje zwolnienie ze składek społecznych przez pierwsze 6 miesięcy, ale nie obejmuje składki na ubezpieczenie zdrowotne. Czyli ZUS społeczny może wynosić 0,00 zł, Fundusz Pracy też 0,00 zł, ale zdrowotna nadal jest do zapłaty. To trzeba rozdzielać, bo w praktyce biurowej pomieszanie tych pojęć robi potem bałagan w deklaracjach i przelewach. Kwota 324,41 zł także nie wynika z danych w tabeli. Najczęściej takie odpowiedzi biorą się z prób kombinowania z proporcją, innym progiem albo z przenoszenia zasad ze składek społecznych na zdrowotną. W pytaniu podano jasno: ryczałt, roczny przychód do 60 000 zł, miesięczna składka zdrowotna 498,35 zł. I właśnie tę pełną kwotę należy przyjąć za luty, mimo że firma ruszyła dopiero 16 dnia miesiąca. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw ustalić, czy dana składka jest społeczna czy zdrowotna, a dopiero potem sprawdzać ulgi i ewentualne proporcje.