Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: EKA.05 - Prowadzenie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych

Zawód: Technik ekonomista, Technik rachunkowości

Kategorie: Kadry i płace Ubezpieczenia społeczne Podatki Rozliczenia finansowe

Pracownik zatrudniony na 1/3 etatu otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1 650,00 zł i złożył oświadczenie PIT-2. Na podstawie fragmentu listy płac ustal kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobieranej od pracownika.

Lista płac nr 05/2026 z dnia 29.05.2026 r. (fragment)
WyszczególnienieKwota
wynagrodzenie brutto1 650,00 zł
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne1 650,00 zł
składki na ubezpieczenia (emerytalne, rentowe, chorobowe) finansowane przez ubezpieczonego226,22 zł
podstawa wymiaru składki zdrowotnej1 423,78 zł
koszty uzyskania przychodu250,00 zł
podstawa opodatkowania1 174,00 zł
podatek (12%)140,88 zł
kwota zmniejszająca podatek300,00 zł
należna zaliczka na podatek dochodowy0,00 zł
składka na ubezpieczenie zdrowotne..........
A. 0,00 zł
B. 148,50 zł
C. 110,34 zł
D. 128,14 zł

Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.65-X-14.05): Przeliczone na zasady 2026 r.: składka zdrowotna 9% bez odliczania 7,75% od podatku, wynagrodzenie podniesione do 1 650 zł.

Kwota 128,14 zł jest prawidłowa, bo składkę na ubezpieczenie zdrowotne pracownika oblicza się jako 9% podstawy wymiaru składki zdrowotnej, a nie od wynagrodzenia brutto ani od podstawy opodatkowania. W podanym fragmencie listy płac podstawa zdrowotna jest już ustalona i wynosi 1 423,78 zł. Powstała ona po odjęciu od wynagrodzenia brutto składek społecznych finansowanych przez pracownika: 1 650,00 zł - 226,22 zł = 1 423,78 zł. Następnie liczymy: 1 423,78 zł × 9% = 128,1402 zł, po zaokrągleniu do pełnych groszy daje to 128,14 zł. To jest właśnie składka pobierana od pracownika. PIT-2 i kwota zmniejszająca podatek wpływają na zaliczkę na podatek dochodowy, ale nie zerują składki zdrowotnej. Moim zdaniem to bardzo ważne praktycznie, bo w kadrach łatwo pomylić logikę podatku z logiką ZUS. Dobra praktyka przy sporządzaniu listy płac jest taka: najpierw brutto, potem składki społeczne pracownika, potem podstawa zdrowotna, składka zdrowotna 9%, a dopiero dalej rozliczenie podatku i wynagrodzenia netto. Dzięki temu lista płac jest czytelna i zgodna z typowym schematem rozliczeń ZUS.
W tym zadaniu najczęstsza pułapka polega na pomieszaniu składki zdrowotnej z zaliczką na podatek dochodowy. To, że pracownik złożył PIT-2 i w efekcie należna zaliczka na podatek wynosi 0,00 zł, nie oznacza automatycznie, że składka zdrowotna też będzie zerowa. PIT-2 działa w obszarze podatku, czyli pozwala płatnikowi zastosować miesięczną kwotę zmniejszającą podatek. Składka zdrowotna jest natomiast składką ZUS i liczy się ją według własnej podstawy oraz stawki. W praktyce kadrowo-płacowej tych dwóch rozliczeń nie powinno się wrzucać do jednego worka, bo wtedy wychodzą dziwne wyniki.

Błąd może też wynikać z zastosowania stawki 7,75%. Taka wartość kojarzy się ze starymi zasadami odliczania części składki zdrowotnej od podatku, ale obecnie przy ustalaniu składki pobieranej od pracownika liczymy składkę zdrowotną według stawki 9% podstawy wymiaru. Kwota około 110,34 zł powstaje właśnie przy przemnożeniu podstawy 1 423,78 zł przez 7,75%, więc wygląda znajomo, ale nie odpowiada pytaniu o składkę pobieraną z wynagrodzenia.

Nieprawidłowe jest też liczenie 9% od wynagrodzenia brutto 1 650,00 zł. Podstawą składki zdrowotnej pracownika nie jest pełne brutto, tylko brutto pomniejszone o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego, czyli emerytalną, rentową i chorobową. Dlatego najpierw trzeba dojść do kwoty 1 423,78 zł, a dopiero potem naliczyć 9%. Z mojego doświadczenia to jeden z tych momentów, gdzie warto pilnować kolejności działań na liście płac, bo jedna pominięta pozycja potrafi przesunąć całe wynagrodzenie netto.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.