Do ubezpieczeń społecznych zalicza się składki
A. emerytalne, chorobowe, rentowe, zdrowotne.
B. chorobowe, zdrowotne, emerytalne, fundusz pracy.
C. emerytalne, chorobowe, rentowe, wypadkowe.
D. rentowe, wypadkowe, podatkowe, zdrowotne.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2024 (arkusz A.65-SG-24.06).
Do ubezpieczeń społecznych zalicza się składki: emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową. To jest podstawowy zestaw składek rozliczanych w ZUS w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Składka emerytalna finansuje przyszłą emeryturę, rentowa zabezpiecza m.in. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, chorobowa daje ochronę przy chorobie i macierzyństwie, a wypadkowa dotyczy zdarzeń związanych z pracą, np. wypadku przy pracy albo choroby zawodowej. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba to dobrze odróżniać od składki zdrowotnej, bo ona należy do ubezpieczenia zdrowotnego, a nie społecznego, mimo że też jest wykazywana w dokumentach ZUS. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, które warto mieć mocno utrwalone, bo potem wraca przy listach płac, deklaracjach ZUS DRA, raportach RCA i przy ustalaniu wynagrodzenia netto. Dobra praktyka jest taka, żeby przy naliczaniu pensji zawsze rozdzielać składki społeczne, zdrowotne oraz zaliczki podatkowe, bo pomieszanie tych grup prowadzi do błędów w rozliczeniach z pracownikiem i urzędem.
W tym pytaniu najczęstsza pułapka polega na wrzuceniu do jednego worka wszystkich potrąceń, które pojawiają się przy wynagrodzeniu pracownika. W praktyce na liście płac obok siebie występują składki społeczne, składka zdrowotna, zaliczka na podatek dochodowy, czasem Fundusz Pracy czy FGŚP, więc łatwo odnieść wrażenie, że wszystko to są ubezpieczenia społeczne. Tak jednak nie jest. Do ubezpieczeń społecznych należą tylko składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Składka zdrowotna jest odrębnym ubezpieczeniem zdrowotnym, związanym z finansowaniem świadczeń opieki zdrowotnej, a nie z systemem świadczeń społecznych takich jak emerytury, renty czy zasiłki. Podatki w ogóle nie są składkami ubezpieczeniowymi, tylko daniną publiczną rozliczaną według przepisów podatkowych, głównie przez urząd skarbowy. Fundusz Pracy też nie jest składką na ubezpieczenie społeczne pracownika, tylko funduszem celowym finansującym m.in. działania rynku pracy. Z mojego doświadczenia uczniowie często mylą te pojęcia, bo wszystkie kwoty zmniejszają koszt lub wypłatę, ale w dokumentach kadrowo-płacowych trzeba je klasyfikować osobno. To ma znaczenie przy naliczaniu listy płac, sporządzaniu deklaracji ZUS oraz sprawdzaniu, czy pracownik ma właściwy tytuł do ubezpieczeń.