Naliczono pracownikowi wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby w kwocie 2 500,00 zł brutto. Ile wynoszą składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, które są naliczane od tego wynagrodzenia?
A. 515,25 zł
B. 342,75 zł
C. 451,50 zł
D. 0,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz A.65-X-19.01).
W tym przypadku składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika wynoszą 0,00 zł, bo wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, czyli tzw. wynagrodzenie chorobowe wypłacane na podstawie Kodeksu pracy, nie stanowi podstawy wymiaru składek społecznych ZUS. Nie nalicza się więc od niego składki emerytalnej, rentowej ani chorobowej po stronie pracownika. W praktyce kadrowo-płacowej to ważne, bo łatwo automatycznie pomnożyć kwotę brutto przez standardowe 13,71%, ale tutaj tego nie robimy. Kwota 2 500,00 zł brutto zostaje bez potrąceń społecznych pracownika. Trzeba jednak pamiętać o jednej istotnej rzeczy: wynagrodzenie chorobowe jest co do zasady podstawą składki zdrowotnej oraz podatku dochodowego, więc na liście płac nadal będzie rozliczane, tylko innym schematem niż zwykłe wynagrodzenie za pracę. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, gdzie najlepiej zapamiętać prostą zasadę: chorobowe pracodawcy bez składek społecznych, ale nie znaczy to, że całkiem bez potrąceń.
Najczęstszy błąd przy tym pytaniu polega na potraktowaniu wynagrodzenia chorobowego tak samo jak zwykłego wynagrodzenia za pracę. Przy normalnej pensji pracownika rzeczywiście nalicza się składki społeczne finansowane przez pracownika: emerytalną 9,76%, rentową 1,50% i chorobową 2,45%, razem 13,71%. Gdyby ktoś zastosował ten standardowy mechanizm do kwoty 2 500,00 zł, otrzymałby 342,75 zł. To wygląda logicznie, ale w tym konkretnym przypadku jest nieprawidłowe, bo wynagrodzenie za czas choroby jest wyłączone z podstawy wymiaru składek społecznych. Inne kwoty mogą wynikać z pomieszania składek pracownika ze składkami pracodawcy albo z zastosowania przypadkowej sumy procentów, np. obejmującej składkę wypadkową, Fundusz Pracy czy inne obciążenia, które nie są finansowane przez pracownika od tego rodzaju świadczenia. W kadrach trzeba bardzo pilnować źródła wypłaty i rodzaju składnika listy płac. Wynagrodzenie zasadnicze, premia regulaminowa czy dodatek funkcyjny zwykle będą oskładkowane społecznie, ale wynagrodzenie chorobowe już nie. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw zadać sobie pytanie: „czy ten składnik wchodzi do podstawy ZUS społecznego?”, a dopiero potem liczyć procenty. Tutaj odpowiedź brzmi: nie wchodzi, więc rachunek kończy się na 0,00 zł.