Ile wynosi stawka podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli przedsiębiorca wybrał liniową formę opodatkowania?
A. 18%
B. 9%
C. 17%
D. 19%
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz A.65-SG-22.01).
Stawka 19% jest właściwa, ponieważ podatek liniowy w podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza opodatkowanie dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej jedną stałą stawką, niezależnie od wysokości osiągniętego dochodu. W praktyce przedsiębiorca oblicza dochód jako przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, a następnie stosuje stawkę 19%. Czyli jeżeli firma osiągnie 100 000 zł dochodu, sam podatek według stawki liniowej wyniesie 19 000 zł, oczywiście z uwzględnieniem zaliczek, składki zdrowotnej i zasad rozliczenia rocznego. Tę formę rozlicza się co do zasady na formularzu PIT-36L. Moim zdaniem warto zapamiętać, że podatek liniowy bywa korzystny przy wyższych dochodach, ale nie zawsze jest najlepszy, bo ogranicza część preferencji, np. wspólne rozliczenie z małżonkiem czy niektóre ulgi. Dobra praktyka w księgowości to nie patrzeć tylko na sam procent podatku, ale porównać pełne obciążenie przedsiębiorcy: PIT, składkę zdrowotną, koszty i możliwe odliczenia. Wtedy decyzja jest bardziej rozsądna, a nie taka „na oko”.
W przypadku podatku liniowego nie stosuje się stawek 9%, 17% ani 18%, bo te wartości dotyczą innych mechanizmów podatkowych albo historycznych zasad rozliczeń. Stawka 9% najczęściej kojarzy się z preferencyjną stawką CIT dla małych podatników lub podatników rozpoczynających działalność, a nie z liniowym PIT przedsiębiorcy. To częsty błąd, bo nazwy podatków dochodowych brzmią podobnie, ale PIT i CIT mają inne zasady, inne deklaracje oraz innych podatników. Stawka 17% była związana ze skalą podatkową PIT w poprzednim stanie prawnym, a więc z opodatkowaniem progresywnym, gdzie dochód jest rozliczany według progów podatkowych. Nie jest to podatek liniowy, bo tam stawka nie zmienia się wraz z poziomem dochodu. Stawka 18% również odnosi się do starszych zasad skali podatkowej, które funkcjonowały przed zmianami przepisów, więc wybieranie jej wynika zwykle z zapamiętania nieaktualnych danych. W księgowości trzeba uważać na takie rzeczy, bo przepisy podatkowe zmieniają się dość często i korzystanie z przestarzałych stawek może prowadzić do błędnego naliczenia zaliczek na PIT. Przy podatku liniowym kluczowe jest skojarzenie: działalność gospodarcza, wybór formy opodatkowania, stała stawka 19% i rozliczenie roczne na PIT-36L. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest zawsze oddzielać skalę podatkową od podatku liniowego, bo to są dwa różne tryby rozliczania dochodu przedsiębiorcy.