Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą opłaca podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych według stawek
A. 8%, 23%
B. 8%, 19%
C. 9%, 23%
D. 12%, 32%
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2024 (arkusz A.65-SG-24.06).
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jeżeli rozlicza PIT na zasadach ogólnych, stosuje skalę podatkową, czyli stawki 12% i 32%. To jest właśnie klasyczne opodatkowanie według skali, a nie VAT ani podatek liniowy. W praktyce oznacza to, że dochód przedsiębiorcy do określonego progu podatkowego jest opodatkowany stawką 12%, a nadwyżka ponad ten próg stawką 32%. Obecnie próg wynosi 120 000 zł dochodu rocznie, a dodatkowo przy skali podatkowej działa kwota wolna od podatku, co ma duże znaczenie przy wyliczaniu zaliczek i rozliczenia rocznego. Moim zdaniem to jedna z ważniejszych rzeczy do zapamiętania, bo w zadaniach często miesza się PIT z VAT-em. Przedsiębiorca na zasadach ogólnych składa zwykle zeznanie PIT-36, prowadzi odpowiednią ewidencję przychodów i kosztów, najczęściej podatkową księgę przychodów i rozchodów, i oblicza dochód jako przychody minus koszty uzyskania przychodów. Dobra praktyka w księgowości to zawsze najpierw ustalić formę opodatkowania, a dopiero potem dobierać właściwe stawki, deklaracje i sposób liczenia zaliczek.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka różnych podatków, bo podane stawki wyglądają znajomo z praktyki księgowej. Jednak przy działalności gospodarczej osoby fizycznej rozliczanej na zasadach ogólnych chodzi o podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli PIT według skali podatkowej. Skala ta wynosi 12% i 32%, a nie stawki charakterystyczne dla VAT, CIT albo podatku liniowego. Stawki 23% i 8% kojarzą się przede wszystkim z podatkiem od towarów i usług. VAT jest podatkiem obrotowym, doliczanym do sprzedaży towarów lub usług, a nie podatkiem od dochodu przedsiębiorcy. To zupełnie inna konstrukcja: w VAT rozlicza się podatek należny i naliczony, natomiast w PIT podstawą jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty podatkowe. Stawka 19% może natomiast kojarzyć się z podatkiem liniowym PIT albo z CIT, ale podatek liniowy to odrębna forma opodatkowania działalności, wybierana przez przedsiębiorcę, a nie zasady ogólne. Z kolei 9% występuje głównie przy CIT dla niektórych małych podatników lub nowych spółek, więc nie pasuje do osoby fizycznej rozliczającej PIT według skali. Typowy błąd myślowy polega na zapamiętywaniu samych procentów bez przypisania ich do konkretnego podatku. W księgowości to dość ryzykowne, bo najpierw trzeba ustalić rodzaj podatku i formę opodatkowania, a dopiero potem stosować odpowiednią stawkę. W tym przypadku właściwe są 12% i 32%.