Wysokość stopy procentowej na ubezpieczenie wypadkowe ustala Zakład Ubezpieczeń Społecznych dla płatników
A. zgłaszających co najmniej 10 ubezpieczonych za dany rok składkowy, którzy w okresie 3 ostatnich lat złożyli informację ZUS IWA.
B. zgłaszających co najmniej 10 ubezpieczonych za dany rok składkowy, którzy w okresie 3 ostatnich lat nie złożyli informacji ZUS IWA.
C. zgłaszających do 3 ubezpieczonych za dany rok składkowy.
D. zgłaszających do 10 ubezpieczonych za dany rok składkowy, którzy w okresie 3 ostatnich lat nie złożyli informacji ZUS IWA.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz A.65-X-17.06).
Wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala ZUS właśnie dla tych płatników, którzy zgłaszają co najmniej 10 ubezpieczonych i przez 3 ostatnie lata przekazywali informację ZUS IWA. Chodzi tu o system bardziej indywidualnej oceny ryzyka, a nie jedną prostą stawkę dla wszystkich. ZUS korzysta z danych o liczbie poszkodowanych w wypadkach przy pracy, warunkach zagrożenia oraz rodzaju działalności, a potem wylicza stopę procentową na dany rok składkowy. W praktyce rok składkowy w ubezpieczeniu wypadkowym trwa od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku, więc w kadrach i płacach trzeba pilnować, żeby od kwietniowej listy płac stosować już właściwą stawkę. Moim zdaniem to jedno z tych zagadnień, gdzie łatwo się pomylić, bo sama liczba ubezpieczonych nie wystarcza. Ważne jest też złożenie ZUS IWA za wymagany okres. Dobra praktyka to sprawdzić informację z ZUS na PUE, porównać ją z ustawieniami programu płacowego i dopiero wtedy naliczać składki. Jeśli firma ma np. 25 pracowników i od 3 lat składała ZUS IWA, nie powinna sama wybierać stawki według uznania, tylko stosuje stopę ustaloną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W tym pytaniu najczęstszy błąd polega na pomieszaniu dwóch różnych mechanizmów ustalania składki wypadkowej: samodzielnego ustalenia przez płatnika oraz ustalenia stopy procentowej przez ZUS. Sama mała liczba ubezpieczonych, na przykład do 3 osób, nie powoduje, że ZUS wylicza indywidualną stopę procentową. Przy mniejszych płatnikach stosuje się uproszczone zasady, związane z ustawową stawką właściwą dla tej grupy, a nie decyzję opartą o analizę danych z ZUS IWA. To jest ważne w praktyce, bo niewielka firma nie czeka zwykle na indywidualne wyliczenie ryzyka wypadkowego przez Zakład, tylko stosuje stawkę wynikającą z przepisów. Myślenie, że próg co najmniej 10 ubezpieczonych wystarczy sam w sobie, też jest niepełne. Jeżeli płatnik ma 10 lub więcej ubezpieczonych, ale nie składał informacji ZUS IWA za wymagane 3 ostatnie lata, ZUS nie ma pełnych danych do indywidualnego ustalenia stopy. Wtedy płatnik ustala składkę według zasad przewidzianych dla swojej grupy działalności, najczęściej na podstawie rodzaju przeważającej działalności według PKD. Nie można też przyjmować, że płatnicy do 10 ubezpieczonych bez ZUS IWA są objęci takim samym trybem jak duże podmioty raportujące wypadkowość. To uproszczenie prowadzi do złych naliczeń w listach płac i deklaracjach ZUS DRA. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: ZUS ustala stopę wtedy, gdy ma odpowiednio dużego płatnika i ma historię danych z ZUS IWA. Brak któregoś z tych warunków zmienia sposób postępowania.