Strata podatkowa występuje, jeżeli
A. występuje nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania.
B. występuje nadwyżka kosztów uzyskania przychodu nad sumą przychodów.
C. wydatki danego okresu są wyższe od wpływów pieniężnych.
D. różnica pomiędzy sumą przychodów a kosztami ich uzyskania wynosi 0.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2016 (arkusz A.65-X-16.01).
Strata podatkowa powstaje wtedy, gdy koszty uzyskania przychodów są wyższe niż osiągnięte przychody podatkowe. Mówiąc prosto: firma poniosła podatkowo uznane koszty, ale przychody nie wystarczyły, żeby je pokryć. W praktyce liczy się to na zasadzie: przychody - koszty uzyskania przychodów. Jeżeli wynik jest ujemny, mamy stratę podatkową, a nie dochód do opodatkowania. Przykład: przedsiębiorca osiągnął 80 000 zł przychodów, a koszty podatkowe wyniosły 100 000 zł. Różnica to -20 000 zł, czyli strata podatkowa. Moim zdaniem to jedno z ważniejszych rozróżnień w podatkach, bo nie chodzi tu o sam brak pieniędzy w kasie, tylko o wynik ustalony według przepisów podatkowych. W dobrej praktyce księgowej trzeba pilnować, czy dany wydatek naprawdę może być kosztem uzyskania przychodu, bo nie każdy wydatek firmy jest kosztem podatkowym. Strata podatkowa może mieć też znaczenie w kolejnych latach, bo w określonych warunkach można ją odliczać od przyszłych dochodów, zgodnie z zasadami ustawy o PIT albo CIT.
Strata podatkowa nie oznacza po prostu, że firma ma mniej pieniędzy na rachunku bankowym albo że wpływy gotówkowe były mniejsze niż wydatki. To częsty błąd myślowy, bo w codziennym życiu naturalnie patrzymy na gotówkę: ile wpłynęło, ile wyszło i czy coś zostało. W podatkach działa to jednak inaczej. Liczy się przychód podatkowy oraz koszty uzyskania przychodu, czyli kategorie ustalane według przepisów, a nie zawsze według faktycznego przepływu pieniędzy. Można mieć stratę podatkową mimo dodatniego salda na koncie, i odwrotnie, można mieć problem z płynnością, mimo że podatkowo wyszedł dochód. Nadwyżka przychodów nad kosztami oznacza dochód, czyli dodatni wynik podatkowy, od którego co do zasady ustala się podatek dochodowy. Nie jest to strata, tylko sytuacja przeciwna. Również wynik równy 0 nie jest stratą. Oznacza, że przychody i koszty podatkowe się równoważą, więc nie ma ani dochodu, ani straty. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: strata podatkowa pojawia się dopiero wtedy, gdy koszty podatkowe przewyższają przychody podatkowe. Ważne jest też słowo podatkowe, bo rachunkowość bilansowa, przepływy pieniężne i rozliczenia podatkowe potrafią dawać różne wyniki. Dlatego w praktyce księgowej trzeba oddzielać pojęcie wydatku, kosztu bilansowego, kosztu podatkowego oraz przepływu pieniężnego. To niby podobne pojęcia, ale w rozliczeniach z urzędem skarbowym robią dużą różnicę.