Zamawiający - osoba fizyczna, która prowadzi Biuro Obrotu Nieruchomościami - ma do wykonania dokumentację fotograficzną lokalu przy ulicy Krakowskiej 3/5 w Warszawie, zgłoszonego do oferty sprzedaży, z terminem wykonania do 30.04.2014 r. Wykonawca może powierzyć wykonanie dokumentacji innej osobie. Który rodzaj umowy powinien podpisać zamawiający z wykonawcą - osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej?
A. o dzieło.
B. o pracę na zastępstwo.
C. o pracę na okres próbny.
D. o pracę nakładczą.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.65-X-14.05).
Umowa o dzieło pasuje tu najlepiej, bo chodzi o wykonanie konkretnego, sprawdzalnego rezultatu: dokumentacji fotograficznej lokalu przy ulicy Krakowskiej 3/5 w Warszawie, w określonym terminie do 30.04.2014 r. W praktyce przy umowie o dzieło najważniejszy jest efekt końcowy, a nie samo staranne działanie przez określony czas. Zamawiający może odebrać gotowe zdjęcia, ocenić czy dokumentacja jest kompletna, zgodna z ustaleniami i czy nadaje się do wykorzystania w ofercie sprzedaży nieruchomości. To jest właśnie typowy przykład dzieła. Ważne jest też to, że wykonawca może powierzyć wykonanie dokumentacji innej osobie. Przy stosunku pracy pracownik co do zasady wykonuje pracę osobiście, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wskazanym. Tutaj tego elementu podporządkowania nie ma. Moim zdaniem w dobrej umowie warto dopisać liczbę zdjęć, format plików, termin przekazania, wynagrodzenie, zasady odbioru oraz kwestie praw autorskich albo licencji do wykorzystania fotografii w ogłoszeniach. To jest dobra praktyka branżowa, bo potem nie ma sporów, czy zdjęcia można wrzucić na portal z ofertami albo do folderu reklamowego biura nieruchomości.
W tej sytuacji łatwo pomylić umowę o dzieło z różnymi typami umów pracowniczych, ale trzeba patrzeć na charakter zadania, a nie tylko na to, że jedna osoba coś robi dla firmy. Dokumentacja fotograficzna konkretnego lokalu to jednorazowy rezultat, który można odebrać i ocenić. Nie chodzi o stałe wykonywanie obowiązków w biurze, dyżury, podporządkowanie służbowe czy pracę według grafiku. Dlatego umowy o pracę nie pasują do opisanego stanu faktycznego. Umowa o pracę na zastępstwo służy do zatrudnienia pracownika w miejsce innego, nieobecnego pracownika, na przykład podczas choroby, urlopu macierzyńskiego albo dłuższej nieobecności. Tutaj nikt nikogo nie zastępuje, tylko ma być zrobiona konkretna dokumentacja fotograficzna. Umowa o pracę nakładczą też nie jest trafna, bo dotyczy specyficznej formy pracy wykonywanej zwykle poza zakładem, często o charakterze powtarzalnym i zbliżonym do produkcji lub usług wykonywanych w domu. Nie jest to typowa forma dla jednorazowego wykonania zdjęć lokalu na potrzeby sprzedaży. Umowa o pracę na okres próbny ma z kolei sprawdzić kwalifikacje pracownika przed ewentualnym dalszym zatrudnieniem. Wymaga elementów stosunku pracy, czyli osobistego świadczenia pracy, podporządkowania pracodawcy, ustalonego czasu i miejsca pracy. W pytaniu wskazano nawet, że wykonawca może powierzyć wykonanie dokumentacji innej osobie, a to mocno oddala nas od klasycznej umowy o pracę. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro zamawiający prowadzi biuro nieruchomości, to automatycznie musi zawrzeć umowę pracowniczą. Nie zawsze to tak działa. W kadrach i płacach liczy się rzeczywista treść współpracy: czy kupujemy efekt, czy organizujemy czyjąś pracę jak pracodawca.