Umowa spółki z o.o. podpisana przez wspólników jest opodatkowana
A. podatkiem dochodowym od osób fizycznych
B. podatkiem dochodowym od osób prawnych
C. podatkiem od spadków i darowizn
D. podatkiem od czynności cywilnoprawnych
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10).
Umowa spółki z o.o. podpisana przez wspólników jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czyli PCC. Wynika to z tego, że ustawa o PCC obejmuje m.in. umowy spółki oraz ich zmiany, jeżeli powodują one wniesienie wkładów albo podwyższenie kapitału zakładowego. W praktyce przy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością podstawą opodatkowania jest co do zasady wartość kapitału zakładowego, a stawka PCC wynosi 0,5%. To jest taki podatek od samej czynności prawnej, a nie od zarobku spółki. Jeżeli umowa jest zawierana u notariusza, to notariusz zwykle pobiera PCC jako płatnik i odprowadza go do urzędu skarbowego. Przy umowie zawieranej przez system S24 trzeba już pilnować deklaracji PCC-3 i zapłaty podatku samodzielnie, zasadniczo w terminie 14 dni. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, które warto kojarzyć praktycznie: zakładasz spółkę, robisz umowę, pojawia się obowiązek PCC. Dobra praktyka księgowa to sprawdzić kapitał zakładowy, sposób zawarcia umowy i dowód zapłaty podatku, żeby dokumentacja rejestrowa i podatkowa się zgadzała.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić opodatkowanie samego założenia spółki z późniejszym opodatkowaniem jej działalności. Podatek dochodowy od osób prawnych, czyli CIT, dotyczy zasadniczo dochodu osiąganego przez osobę prawną, na przykład z działalności gospodarczej, sprzedaży usług albo towarów. Samo podpisanie umowy spółki z o.o. nie oznacza jeszcze, że spółka uzyskała dochód podatkowy. Powstaje podmiot i kapitał, ale to nie jest klasyczny przychód z działalności, tylko czynność organizacyjno-prawna. Dlatego CIT nie jest właściwą odpowiedzią, choć później spółka z o.o. oczywiście może być podatnikiem CIT. Podatek od spadków i darowizn też nie pasuje, bo wspólnicy nie przekazują sobie majątku za darmo w sensie darowizny. Wnoszą wkłady do spółki w zamian za udziały, więc mamy relację korporacyjną, a nie spadek albo darowiznę rodzinną. Podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli PIT, dotyczy dochodów osób fizycznych, na przykład pracownika, zleceniobiorcy albo przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność. Sam fakt, że wspólnikami mogą być osoby fizyczne, nie przesądza jeszcze o PIT przy podpisaniu umowy. Typowy błąd myślowy polega na tym, że widzi się słowo wspólnicy i od razu szuka podatku dochodowego, a tu kluczowe jest słowo umowa. W przypadku umowy spółki właściwy jest podatek od czynności cywilnoprawnych, bo opodatkowana jest czynność prawna utworzenia spółki i wniesienia wkładów. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: rejestracja i umowa spółki z kapitałem zakładowym prowadzą do PCC, a zyski z późniejszej działalności prowadzą dopiero do podatków dochodowych.