Który rodzaj umowy powinien podpisać przedsiębiorca z emerytem nieprowadzącym działalności gospodarczej, jeżeli chce mu powierzyć ochronę mienia firmy?
A. Umowę o dzieło.
B. Umowę zlecenia.
C. Kontrakt menedżerski.
D. Umowę agencyjną.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01).
W tej sytuacji najbardziej pasuje umowa zlecenia, bo ochrona mienia firmy polega na wykonywaniu określonych czynności z należytą starannością, a nie na osiągnięciu jednego, konkretnego rezultatu. Emeryt nieprowadzący działalności gospodarczej może być zleceniobiorcą, czyli osobą wykonującą usługę na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. W praktyce przedsiębiorca powinien opisać w umowie zakres obowiązków: pilnowanie obiektu, obchody, kontrolę wejść, zgłaszanie incydentów, sposób raportowania i godziny wykonywania zlecenia. Moim zdaniem to najczytelniejsze rozwiązanie przy takich usługach, bo nie udaje się tutaj ani dzieła, ani działalności gospodarczej. Trzeba też pamiętać o rozliczeniach z ZUS i podatku. Emeryt na zleceniu co do zasady podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, choć szczegóły zależą od jego innych tytułów do ubezpieczenia. Dobrą praktyką jest też sprawdzenie, czy dana osoba musi mieć kwalifikacje wymagane przepisami o ochronie osób i mienia, zwłaszcza gdy nie chodzi tylko o zwykłe dozorowanie, ale profesjonalną ochronę.
Przy ochronie mienia łatwo pomylić kilka typów umów, bo każda z nich jakoś wiąże się z wykonywaniem pracy albo usług. Kluczowe jest jednak to, jaki jest charakter czynności. Ochrona firmy to zwykle powtarzalne, staranne działanie: obecność na obiekcie, obserwacja, reagowanie na zdarzenia, zgłaszanie nieprawidłowości. Nie powstaje tutaj samodzielny, końcowy rezultat, który dałoby się odebrać jak gotowy produkt. Dlatego umowa o dzieło jest nietrafiona. Dzieło sprawdziłoby się np. przy wykonaniu projektu, naprawie ogrodzenia albo stworzeniu instrukcji bezpieczeństwa, ale nie przy codziennym pilnowaniu magazynu czy biura.
Kontrakt menedżerski również nie pasuje, bo dotyczy zarządzania przedsiębiorstwem, jego częścią albo określonym procesem biznesowym. Menedżer podejmuje decyzje organizacyjne, kieruje ludźmi, odpowiada za wyniki. Osoba pilnująca mienia nie zarządza firmą, tylko wykonuje usługę ochrony lub dozoru. Umowa agencyjna też byłaby nietrafiona, ponieważ agent działa najczęściej jako pośrednik przy zawieraniu umów albo stale pozyskuje klientów dla dającego zlecenie. To zupełnie inna funkcja gospodarcza. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo umowa cywilnoprawna i wybiera dowolną nazwę, bez analizy treści obowiązków. W kadrach i płacach liczy się nie etykietka, ale rzeczywisty charakter współpracy, bo od tego zależą rozliczenia, ZUS, podatki i ryzyko zakwestionowania umowy.
Kontrakt menedżerski również nie pasuje, bo dotyczy zarządzania przedsiębiorstwem, jego częścią albo określonym procesem biznesowym. Menedżer podejmuje decyzje organizacyjne, kieruje ludźmi, odpowiada za wyniki. Osoba pilnująca mienia nie zarządza firmą, tylko wykonuje usługę ochrony lub dozoru. Umowa agencyjna też byłaby nietrafiona, ponieważ agent działa najczęściej jako pośrednik przy zawieraniu umów albo stale pozyskuje klientów dla dającego zlecenie. To zupełnie inna funkcja gospodarcza. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo umowa cywilnoprawna i wybiera dowolną nazwę, bez analizy treści obowiązków. W kadrach i płacach liczy się nie etykietka, ale rzeczywisty charakter współpracy, bo od tego zależą rozliczenia, ZUS, podatki i ryzyko zakwestionowania umowy.