Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz kwotę do wypłaty dla zleceniobiorcy, jeżeli nie podlega on ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu zawartej ryczałtowej umowy zlecenia, a do rozliczania tej umowy nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów.
| Rozliczenie ryczałtowej umowy zlecenia | |
| Przychód brutto | 120,00 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 120,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 10,80 zł |
| Zryczałtowany podatek dochodowy (12%) do urzędu skarbowego | 14,00 zł |
| Do wypłaty | ........ zł |
A. 95,20 zł
B. 109,20 zł
C. 87,20 zł
D. 106,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 95,20 zł wynika z prostego, ale ważnego schematu rozliczenia rachunku do umowy zlecenia. Skoro zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, to nie potrącamy składek społecznych finansowanych przez zleceniobiorcę. W tabeli podano, że podstawa składki zdrowotnej wynosi 120,00 zł, więc składka zdrowotna 9% to 10,80 zł. Do tego mamy zryczałtowany podatek dochodowy 12%, już wskazany w tabeli jako 14,00 zł, czyli po zaokrągleniu do pełnych złotych. Nie stosuje się tu kosztów uzyskania przychodów, więc nie pomniejszamy przychodu o KUP. Obliczenie kwoty do wypłaty wygląda tak: 120,00 zł - 10,80 zł - 14,00 zł = 95,20 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, że przy płacach trzeba czytać opis warunków, a nie działać automatycznie. W praktyce kadrowo-płacowej zawsze warto najpierw ustalić tytuł do ubezpieczeń, potem podstawy składek, a dopiero na końcu podatek i kwotę netto do wypłaty.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na pominięciu jednego z obowiązkowych potrąceń albo na dodaniu potrącenia, którego w danych w ogóle nie ma. Przy ryczałtowej umowie zlecenia trzeba trzymać się konkretnych informacji z tabeli: przychód brutto wynosi 120,00 zł, składka zdrowotna wynosi 10,80 zł, a zryczałtowany podatek dochodowy do urzędu skarbowego wynosi 14,00 zł. Kwota 109,20 zł powstałaby wtedy, gdyby od brutto odjąć tylko składkę zdrowotną i całkiem pominąć podatek. To jest niepoprawne, bo podatek zryczałtowany również jest potrącany z należności zleceniobiorcy. Kwota 106,00 zł oznaczałaby odjęcie samego podatku, bez składki zdrowotnej, a tabela wyraźnie pokazuje, że składka zdrowotna występuje i wynosi 9% podstawy. Zaniżona kwota, taka jak 87,20 zł, sugeruje doliczenie jakiegoś dodatkowego potrącenia, na przykład składek społecznych albo innego obciążenia. Tego robić nie wolno, bo w treści podano, że zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, a koszty uzyskania przychodów nie mają zastosowania. Z mojego doświadczenia, w takich zadaniach najlepiej nie kombinować: bierzemy brutto i odejmujemy tylko te kwoty, które faktycznie są potrąceniami po stronie zleceniobiorcy. Poprawny tok to 120,00 zł - 10,80 zł - 14,00 zł, czyli 95,20 zł do wypłaty.