Jan Kowalski zawarł z przedsiębiorstwem MIKRUS umowę zlecenia dotyczącą przeszkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Która cecha charakteryzuje tę umowę?
A. Staranne działanie.
B. Podporządkowanie pracodawcy.
C. Osiągnięcie rezultatu.
D. Nieosobiste wykonanie.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz A.65-X-15.05).
Umowa zlecenia jest klasycznym przykładem umowy starannego działania. Chodzi w niej o to, że zleceniobiorca ma wykonać określone czynności z należytą starannością, zgodnie z wiedzą, przepisami i ustaleniami stron, ale nie gwarantuje konkretnego, materialnego rezultatu tak jak przy umowie o dzieło. W tym przypadku Jan Kowalski ma przeprowadzić szkolenie BHP dla pracowników przedsiębiorstwa MIKRUS, czyli powinien przygotować program, omówić wymagane zagadnienia, prowadzić zajęcia rzetelnie, zadbać o dokumentację szkoleniową i działać zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w kadrach często myli się zlecenie z dziełem. Sam fakt, że po szkoleniu mogą być listy obecności albo zaświadczenia, nie zmienia istoty umowy. Najważniejsze jest wykonywanie czynności z odpowiednią starannością. W dobrej praktyce kadrowej warto też jasno opisać zakres zlecenia, termin, wynagrodzenie, odpowiedzialność oraz sposób potwierdzenia wykonania usługi, żeby potem nie było niepotrzebnych sporów.
Przy umowie zlecenia łatwo wpaść w pułapkę i pomyśleć, że liczy się głównie końcowy efekt, na przykład przeszkoleni pracownicy albo wydane zaświadczenia. To jednak bardziej pasuje do myślenia o umowie o dzieło, gdzie istotne jest osiągnięcie oznaczonego rezultatu, możliwego do sprawdzenia i odebrania. W zleceniu nacisk jest położony na wykonywanie czynności z należytą starannością, czyli na profesjonalne działanie zgodne z umową, przepisami i zasadami wiedzy zawodowej. Jeżeli prowadzący szkolenie BHP rzetelnie przygotuje materiały, przeprowadzi zajęcia i dopełni ustalonej dokumentacji, to zasadniczo realizuje zlecenie, nawet jeśli poziom zapamiętania wiedzy przez uczestników będzie różny.
Nie należy też utożsamiać umowy zlecenia z podporządkowaniem pracodawcy. Podporządkowanie organizacyjne, wykonywanie pracy pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, to cecha stosunku pracy. Przy zleceniu strony mają większą swobodę ułożenia współpracy, choć oczywiście mogą ustalić terminy czy miejsce szkolenia. Z mojego doświadczenia takie szczegóły często mylą osoby uczące się kadr, bo widzą harmonogram i od razu myślą o etacie. To za mało.
Również nieosobiste wykonanie nie jest główną cechą tej umowy. W zleceniu czasem można posłużyć się zastępcą, jeśli wynika to z umowy, zwyczaju albo okoliczności, ale nie opisuje to istoty tej formy prawnej. Kluczowe pozostaje staranne działanie, a nie sam rezultat, etatowe podporządkowanie czy automatyczna możliwość przekazania pracy komuś innemu.
Nie należy też utożsamiać umowy zlecenia z podporządkowaniem pracodawcy. Podporządkowanie organizacyjne, wykonywanie pracy pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, to cecha stosunku pracy. Przy zleceniu strony mają większą swobodę ułożenia współpracy, choć oczywiście mogą ustalić terminy czy miejsce szkolenia. Z mojego doświadczenia takie szczegóły często mylą osoby uczące się kadr, bo widzą harmonogram i od razu myślą o etacie. To za mało.
Również nieosobiste wykonanie nie jest główną cechą tej umowy. W zleceniu czasem można posłużyć się zastępcą, jeśli wynika to z umowy, zwyczaju albo okoliczności, ale nie opisuje to istoty tej formy prawnej. Kluczowe pozostaje staranne działanie, a nie sam rezultat, etatowe podporządkowanie czy automatyczna możliwość przekazania pracy komuś innemu.