Na podstawie fragmentu rachunku do umowy zlecenia nr 1/2026 z września 2026 r. Marka Kowalskiego (lat 30), który nie złożył oświadczenia PIT-2, ustal kwotę zaliczki na podatek dochodowy, którą należy odprowadzić do urzędu skarbowego.
| Rachunek do umowy zlecenia nr 1/2026 (fragment) | |
| Kwota brutto | 1 000,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne | 137,10 zł |
| Koszty uzyskania przychodu – 20% | 172,58 zł |
| Podstawa opodatkowania | 690,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne – 9% | 77,66 zł |
| Zaliczka na podatek dochodowy do urzędu skarbowego | .......... |
A. 83,00 zł
B. 104,00 zł
C. 120,00 zł
D. 117,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01): Przeliczone na zasady 2026 r.: zaliczka 12%, składka zdrowotna nie pomniejsza podatku.
Kwota 83,00 zł wynika z prawidłowego obliczenia zaliczki na PIT od umowy zlecenia. Najpierw przychód brutto 1 000,00 zł pomniejsza się o składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, czyli 137,10 zł. Od tak ustalonej kwoty liczy się koszty uzyskania przychodu 20%, stąd 172,58 zł. Podstawa opodatkowania wynosi więc 1 000,00 zł - 137,10 zł - 172,58 zł = 690,32 zł, a do podatku zaokrągla się ją do pełnych złotych, czyli 690,00 zł. Następnie stosujemy stawkę 12%: 690,00 zł × 12% = 82,80 zł. Zaliczka do urzędu skarbowego też jest zaokrąglana do pełnych złotych, więc wychodzi 83,00 zł. Ważne jest, że Marek Kowalski nie złożył PIT-2, dlatego płatnik nie pomniejsza zaliczki o miesięczną kwotę zmniejszającą podatek. Składka zdrowotna 77,66 zł jest wykazana na rachunku, ale obecnie nie odlicza się jej od podatku. Moim zdaniem to jest właśnie najczęstszy haczyk w takich zadaniach: patrzymy na zdrowotne i aż korci, żeby je odjąć, a w rozliczeniach po zmianach Polskiego Ładu tak się już standardowo nie robi. W praktyce kadrowo-płacowej dobrze jest zawsze pilnować kolejności: brutto, składki społeczne, koszty, podstawa po zaokrągleniu, stawka podatku, ewentualne pomniejszenia, zaokrąglenie zaliczki.
Przy tym zadaniu łatwo pomylić kilka etapów naliczania wynagrodzenia z umowy zlecenia. Wynik 120,00 zł zwykle pojawia się wtedy, gdy ktoś liczy 12% bezpośrednio od kwoty brutto 1 000,00 zł. To jest za duże uproszczenie, bo w podatku dochodowym przy umowie zlecenia nie opodatkowuje się po prostu całego brutto. Najpierw trzeba odjąć składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, a potem zastosować koszty uzyskania przychodu. Bez tego podstawa podatku jest zawyżona. Wynik 104,00 zł pasuje do sytuacji, w której ktoś odjął składki społeczne, ale zapomniał o kosztach uzyskania przychodu 20%. To też jest błąd, bo koszty są normalnym elementem rachunku do umowy zlecenia, o ile nie mamy szczególnej sytuacji wyłączającej ich zastosowanie. Kwota 117,00 zł może wynikać z mieszania zasad, na przykład z liczenia podatku od niewłaściwej podstawy albo z błędnego traktowania składki zdrowotnej. Trzeba pamiętać, że składka zdrowotna 9% wpływa na kwotę netto do wypłaty, ale nie pomniejsza już zaliczki na PIT w taki sposób, jak kiedyś. Równie ważne jest oświadczenie PIT-2. Skoro Marek go nie złożył, płatnik nie stosuje miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek. Z mojego doświadczenia najlepiej nie liczyć tego na skróty, tylko przejść po kolei przez rachunek: przychód, składki społeczne, koszty, zaokrąglona podstawa, 12% podatku i dopiero końcowe zaokrąglenie zaliczki. Wtedy wychodzi 83,00 zł, bez kombinowania ze składką zdrowotną.