Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne za pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym finansuje
A. ubezpieczony.
B. urząd skarbowy.
C. budżet państwa.
D. pracodawca.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz A.65-SG-20.06).
W tej sytuacji składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz zdrowotne za pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym finansuje budżet państwa. To ważna zasada w kadrach i płacach, bo pracownik na urlopie wychowawczym nadal może podlegać ubezpieczeniom, mimo że w tym czasie co do zasady nie otrzymuje normalnego wynagrodzenia za pracę. Pracodawca nie wypłaca wtedy pensji, ale dalej pełni ważną rolę jako płatnik składek: wykazuje osobę w dokumentach rozliczeniowych ZUS i przekazuje odpowiednie informacje. Sam koszt składek nie obciąża jednak ani pracownika, ani pracodawcy. W praktyce kadrowej trzeba więc dobrze odróżniać finansowanie składek od obowiązku sporządzenia dokumentów. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, które łatwo pomylić, bo pracodawca zajmuje się papierami, ale nie znaczy to automatycznie, że płaci z własnych środków. Dobra praktyka to sprawdzić, czy pracownik nie ma innego tytułu do ubezpieczeń, bo to może wpływać na sposób zgłoszenia i rozliczenia w ZUS.
Przy tym pytaniu najczęściej pojawia się pomyłka między tym, kto technicznie obsługuje dokumenty, a tym, kto faktycznie finansuje składki. Urząd skarbowy nie finansuje składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Urząd skarbowy kojarzy się z podatkami, zaliczkami na PIT, deklaracjami podatkowymi i rozliczeniami fiskalnymi, ale składki ZUS są innym rodzajem zobowiązań publicznoprawnych. Dlatego mieszanie urzędu skarbowego z ubezpieczeniami społecznymi to typowy błąd myślowy, szczególnie na początku nauki kadr i płac. Nie jest też tak, że ubezpieczony, czyli pracownik na urlopie wychowawczym, sam opłaca te składki z własnej kieszeni. Urlop wychowawczy ma służyć sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem i często wiąże się z brakiem bieżącego wynagrodzenia, więc ustawodawca przewidział szczególne zasady ochrony ubezpieczeniowej. Pracodawca również nie finansuje tych składek, chociaż jego rola jest tu dość widoczna. To on zwykle prowadzi akta osobowe, przyjmuje wniosek o urlop wychowawczy, pilnuje terminów oraz sporządza dokumenty rozliczeniowe do ZUS. I właśnie przez to można odnieść wrażenie, że skoro pracodawca coś wykazuje w systemie, to także za to płaci. W tym przypadku tak nie jest. Finansowanie pochodzi z budżetu państwa, a pracodawca wykonuje głównie obowiązki formalne jako płatnik składek. W praktyce warto zapamiętać prostą zasadę: dokumenty może obsługiwać pracodawca, rozliczenia przechodzą przez ZUS, ale źródłem finansowania składek za urlop wychowawczy jest budżet państwa.