Pracownik (lat 35), który złożył oświadczenie PIT-2, przebywał cały miesiąc na zwolnieniu lekarskim i otrzymał tylko wynagrodzenie za czas choroby w kwocie 3 600,00 zł. Na podstawie wybranych danych z listy płac oblicz kwotę do wypłaty dla pracownika za sierpień 2026 r.
| Wybrane dane z listy płac za sierpień 2026 r. | |
| Wynagrodzenie za czas choroby | 3 600,00 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa opodatkowania | 3 350,00 zł |
| Podatek dochodowy (12%) | 402,00 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 324,00 zł |
A. 3 174,00 zł
B. 3 600,00 zł
C. 2 874,00 zł
D. 3 498,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01): Przeliczone na zasady 2026 r.: zaliczka 12%, kwota zmniejszająca 300 zł, bez odliczania składki zdrowotnej; wynagrodzenie chorobowe 3 600 zł.
Kwota 3 174,00 zł wynika z prawidłowego rozliczenia wynagrodzenia chorobowego, czyli wynagrodzenia za czas choroby finansowanego przez pracodawcę. Ważna rzecz: takie wynagrodzenie nie stanowi podstawy składek na ubezpieczenia społeczne, więc nie potrąca się tu składek emerytalnych, rentowych ani chorobowej. Jest jednak opodatkowane i co do zasady podlega składce zdrowotnej. Dlatego liczenie idzie tak: przychód 3 600,00 zł minus koszty uzyskania przychodu 250,00 zł daje podstawę opodatkowania 3 350,00 zł. Podatek 12% od tej podstawy to 402,00 zł. Ponieważ pracownik złożył PIT-2, płatnik stosuje miesięczną kwotę zmniejszającą podatek 300,00 zł, więc zaliczka na PIT wynosi 102,00 zł. Składka zdrowotna to 9% od 3 600,00 zł, czyli 324,00 zł. Do wypłaty zostaje: 3 600,00 zł - 324,00 zł - 102,00 zł = 3 174,00 zł. Moim zdaniem to klasyczny przykład, gdzie trzeba odróżnić wynagrodzenie chorobowe od zasiłku chorobowego, bo w praktyce kadrowo-płacowej te pojęcia często są mylone. Dobra praktyka na liście płac to osobno pokazać przychód, podstawę zdrowotną, podstawę podatku, zastosowanie PIT-2 oraz finalne potrącenia.
W tym zadaniu najłatwiej pomylić zasady dotyczące wynagrodzenia chorobowego z zasadami dotyczącymi zwykłej pensji albo zasiłku z ZUS. Jeżeli ktoś otrzymuje 2 874,00 zł, to zwykle znaczy, że odjął od 3 600,00 zł pełny podatek 402,00 zł oraz składkę zdrowotną 324,00 zł. Taki tok myślenia pomija jednak PIT-2. Skoro pracownik złożył PIT-2, pracodawca jako płatnik stosuje miesięczną kwotę zmniejszającą podatek, tutaj 300,00 zł. Zaliczka podatkowa nie wynosi więc 402,00 zł, tylko 102,00 zł. To niby drobiazg, ale na liście płac robi dużą różnicę. Wynik 3 600,00 zł oznaczałby z kolei, że nie potrącono niczego. To też nie jest poprawne, bo wynagrodzenie za czas choroby nie jest kwotą wolną od podatku ani automatycznie wypłacaną brutto równe netto. Brak składek społecznych nie oznacza braku podatku i zdrowotnej. Natomiast kwota 3 498,00 zł sugeruje odjęcie tylko zaliczki podatkowej 102,00 zł, bez składki zdrowotnej. To typowy błąd przy założeniu, że skoro nie ma składek społecznych, to nie ma też zdrowotnej. W przypadku wynagrodzenia chorobowego zdrowotna jednak występuje i w danych została wprost podana jako 324,00 zł. Z mojego doświadczenia najlepiej zawsze rozdzielać trzy etapy: najpierw sprawdzić, czy są składki społeczne, potem obliczyć zdrowotną, a na końcu zaliczkę PIT z uwzględnieniem PIT-2. Wtedy nie miesza się potrąceń i łatwiej dojść do kwoty netto.