Pracownik zatrudniony w salonie samochodów otrzymuje wynagrodzenie w systemie czasowo-prowizyjnym. Na podstawie danych zapisanych w tabeli oblicz wynagrodzenie brutto pracownika, jeżeli w październiku przepracował 176 godzin zgodnie z obowiązującym go wymiarem czasu pracy i sprzedał dwa samochody o łącznej wartości brutto 200 000,00 zł.
| Stawka za godzinę pracy | 32,00 zł |
| Premia miesięczna | 600,00 zł |
| Stawka prowizji liczona od wartości brutto sprzedanych samochodów | 0,5% |
| Dodatek za staż pracy liczony od płacy zasadniczej | 10% |
A. 6 795,20 zł
B. 7 232,00 zł
C. 7 795,20 zł
D. 7 855,20 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2018 (arkusz A.65-X-18.01): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Wynik 7 795,20 zł wynika z poprawnego złożenia wszystkich składników wynagrodzenia brutto w systemie czasowo-prowizyjnym. Najpierw liczymy płacę zasadniczą za czas pracy: 176 godzin × 32,00 zł = 5 632,00 zł. Pracownik przepracował pełny obowiązujący wymiar czasu pracy, więc nie trzeba tu nic proporcjonalnie pomniejszać. Następnie doliczamy premię miesięczną 600,00 zł oraz prowizję od sprzedaży samochodów: 0,5% z 200 000,00 zł = 1 000,00 zł. Ważne jest też, że dodatek stażowy liczony jest od płacy zasadniczej, a nie od całego wynagrodzenia. Czyli 10% z 5 632,00 zł = 563,20 zł. Suma brutto to: 5 632,00 zł + 600,00 zł + 1 000,00 zł + 563,20 zł = 7 795,20 zł. Moim zdaniem najważniejsza praktyczna zasada przy takich zadaniach to dokładne czytanie podstawy naliczania każdego składnika. W kadrach i płacach często jeden procent może być liczony od płacy zasadniczej, inny od sprzedaży, a jeszcze inny od wynagrodzenia za określony okres. Na liście płac takie składniki powinny być pokazane oddzielnie, bo dopiero potem od kwoty brutto nalicza się składki ZUS, zaliczkę na podatek i ustala wynagrodzenie netto.
W tym zadaniu łatwo pomylić podstawy naliczania poszczególnych składników, dlatego nie wystarczy dodać kilku kwot na oko. Wynagrodzenie w systemie czasowo-prowizyjnym składa się tu z płacy za przepracowane godziny, premii miesięcznej, prowizji od wartości brutto sprzedanych samochodów oraz dodatku stażowego. Podstawą wyjścia jest zawsze płaca zasadnicza za czas pracy, czyli 176 godzin × 32,00 zł = 5 632,00 zł. Jeżeli ktoś uzyskał 6 795,20 zł, to najpewniej uwzględnił płacę zasadniczą, premię i dodatek stażowy, ale pominął prowizję od sprzedaży. To częsty błąd, bo prowizja bywa traktowana jak coś dodatkowego, a w tym systemie jest normalnym składnikiem wynagrodzenia brutto. Kwota 7 232,00 zł wskazuje z kolei na dodanie płacy zasadniczej, premii i prowizji, ale bez dodatku stażowego. To też jest niepełne rozliczenie, bo tabela jasno mówi, że pracownikowi przysługuje 10% dodatku od płacy zasadniczej. Przy wyniku 7 855,20 zł problem jest inny: dodatek stażowy został prawdopodobnie policzony od płacy zasadniczej powiększonej o premię, czyli od 6 232,00 zł, a nie od samej płacy zasadniczej. W praktyce kadrowo-płacowej to bardzo istotna różnica, bo regulamin wynagradzania albo umowa zwykle dokładnie określa podstawę dodatku. Nie można jej rozszerzać samodzielnie. Poprawne wynagrodzenie brutto to 5 632,00 zł + 600,00 zł + 1 000,00 zł + 563,20 zł = 7 795,20 zł. Dopiero od tak ustalonej kwoty brutto, w dalszym etapie, nalicza się składki i podatek, ale tego pytanie już nie wymaga.