Tabela przedstawia elementy listy płac pracownika, który złożył oświadczenie PIT-2. Zaliczka na podatek dochodowy, którą należy odprowadzić do urzędu skarbowego, powinna wynosić
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Wynagrodzenie brutto | 5 300,00 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne | 726,63 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 4 573,37 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne 9% | 411,60 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa obliczenia zaliczki na podatek dochodowy | 4 323,00 zł |
| Podatek (12%) | 518,76 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Zaliczka na podatek dochodowy do urzędu skarbowego | .......... |
A. 213 zł
B. 249 zł
C. 519 zł
D. 219 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10): Przeliczone na 2026 r.: zaliczka 12%, kwota zmniejszająca 300 zł, bez odliczania 7,75% składki zdrowotnej.
Zaliczka wynosi 219 zł, ponieważ w tym zadaniu kluczowe jest prawidłowe zastosowanie kwoty zmniejszającej podatek wynikającej ze złożonego oświadczenia PIT-2. Podstawa obliczenia zaliczki została już podana jako 4 323,00 zł, czyli wcześniej od wynagrodzenia brutto odjęto składki społeczne finansowane przez pracownika oraz koszty uzyskania przychodu. Następnie liczony jest podatek według stawki 12%: 4 323,00 zł × 12% = 518,76 zł. Ponieważ pracownik złożył PIT-2, płatnik, czyli pracodawca, pomniejsza miesięczną zaliczkę o 300,00 zł. Otrzymujemy 518,76 zł - 300,00 zł = 218,76 zł. Zaliczki na podatek przekazywane do urzędu skarbowego zaokrągla się do pełnych złotych, więc 218,76 zł daje 219 zł. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba uważać, żeby nie odliczać już składki zdrowotnej od podatku, bo obecnie nie pomniejsza ona zaliczki. Moim zdaniem to jest jeden z częstszych haczyków na listach płac, szczególnie gdy ktoś uczył się jeszcze na starszych zasadach. Dobra praktyka to liczyć po kolei: brutto, składki społeczne, podstawa zdrowotna, koszty, podstawa podatku, podatek, kwota zmniejszająca i dopiero zaokrąglenie zaliczki.
Wynik inny niż 219 zł najczęściej bierze się z pominięcia jednego z etapów naliczania listy płac albo z zastosowania starych zasad podatkowych. Kwota 519 zł odpowiada praktycznie samemu podatkowi 12% od podstawy 4 323,00 zł, czyli 518,76 zł po zaokrągleniu. Taki wynik byłby logiczny tylko wtedy, gdyby pracownik nie korzystał z kwoty zmniejszającej podatek. W treści jest jednak wyraźnie wskazane, że pracownik złożył PIT-2, więc płatnik ma prawo pomniejszyć zaliczkę o 300,00 zł miesięcznie. Pominięcie PIT-2 to typowy błąd przy szybkim przepisywaniu danych z tabeli, zwłaszcza że podatek 12% jest podany gotowy i kusi, żeby go od razu zaokrąglić.
Zaniżone lub inne wartości, takie jak 213 zł albo 249 zł, zwykle wynikają z mieszania mechanizmów, które nie powinny być tu stosowane. Część osób próbuje jeszcze odliczać składkę zdrowotną od podatku, bo kiedyś funkcjonowało odliczenie części składki zdrowotnej. Obecnie przy standardowej umowie o pracę składka zdrowotna 9% wpływa na wynagrodzenie netto, ale nie zmniejsza zaliczki na PIT. Inni odejmują niewłaściwą kwotę zmniejszającą albo zaokrąglają za wcześnie, na przykład najpierw podatek do pełnych złotych, a dopiero potem pomniejszają go o 300 zł. W rozliczeniach płacowych kolejność działań ma duże znaczenie. Najpierw oblicza się podatek od podstawy, potem stosuje kwotę zmniejszającą z PIT-2, a na końcu zaokrągla zaliczkę do pełnych złotych. Z mojego doświadczenia, jeśli pilnuje się tej kolejności, większość takich zadań robi się naprawdę prosta, nawet gdy tabela wygląda trochę groźnie.
Zaniżone lub inne wartości, takie jak 213 zł albo 249 zł, zwykle wynikają z mieszania mechanizmów, które nie powinny być tu stosowane. Część osób próbuje jeszcze odliczać składkę zdrowotną od podatku, bo kiedyś funkcjonowało odliczenie części składki zdrowotnej. Obecnie przy standardowej umowie o pracę składka zdrowotna 9% wpływa na wynagrodzenie netto, ale nie zmniejsza zaliczki na PIT. Inni odejmują niewłaściwą kwotę zmniejszającą albo zaokrąglają za wcześnie, na przykład najpierw podatek do pełnych złotych, a dopiero potem pomniejszają go o 300 zł. W rozliczeniach płacowych kolejność działań ma duże znaczenie. Najpierw oblicza się podatek od podstawy, potem stosuje kwotę zmniejszającą z PIT-2, a na końcu zaokrągla zaliczkę do pełnych złotych. Z mojego doświadczenia, jeśli pilnuje się tej kolejności, większość takich zadań robi się naprawdę prosta, nawet gdy tabela wygląda trochę groźnie.