Pracownica z tytułu urodzenia dziecka z dniem 21 listopada 2021 r. uzyskała prawo do zasiłku macierzyńskiego. Ustalona podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego wynosi 5 580,00 zł. Oblicz kwotę zasiłku macierzyńskiego za listopad 2021 r., jeżeli pracownica nie złożyła wniosku o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze?
A. 5 580,00 zł
B. 1 116,00 zł
C. 1 488,00 zł
D. 1 860,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz A.65-SG-22.01).
W tym zadaniu kluczowe są dwie rzeczy: procent zasiłku macierzyńskiego oraz sposób liczenia świadczenia za niepełny miesiąc. Pracownica urodziła dziecko 21 listopada 2021 r., więc prawo do zasiłku macierzyńskiego powstało od tego dnia. Listopad ma 30 dni, a okres od 21 do 30 listopada obejmuje 10 dni kalendarzowych. Przy zasiłkach z ubezpieczenia chorobowego, w tym przy zasiłku macierzyńskim, miesięczną podstawę dzieli się standardowo przez 30, niezależnie od tego, ile dni ma konkretny miesiąc. Czyli: 5 580,00 zł ÷ 30 = 186,00 zł za 1 dzień. Ponieważ pracownica nie złożyła wniosku o urlop rodzicielski w pełnym wymiarze bezpośrednio po macierzyńskim, za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje jej zasiłek w wysokości 100% podstawy. Obliczenie wygląda więc tak: 186,00 zł × 10 dni = 1 860,00 zł. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w listach płac często właśnie takie krótkie, częściowe miesiące powodują pomyłki. Dobra praktyka kadrowo-płacowa jest taka: najpierw ustalamy liczbę dni prawa do świadczenia, potem stawkę dzienną, a dopiero na końcu procent zasiłku.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na potraktowaniu podstawy 5 580,00 zł tak, jakby była to automatycznie kwota do wypłaty za listopad. Tak nie jest, bo pracownica nabyła prawo do zasiłku dopiero 21 listopada, a nie od pierwszego dnia miesiąca. Zasiłek macierzyński wypłaca się za dni kalendarzowe, za które istnieje prawo do świadczenia, więc trzeba policzyć tylko okres od 21 do 30 listopada. W praktyce płacowej stosuje się tu dzielnik 30, wynikający z zasad ustalania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, a nie rzeczywistą liczbę dni roboczych ani harmonogram czasu pracy. Kwota 1 488,00 zł może wynikać z zastosowania stawki 80%, czyli mechanizmu używanego wtedy, gdy pracownica złoży odpowiedni wniosek o korzystanie z urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim w pełnym wymiarze. W treści zadania wyraźnie podano jednak, że takiego wniosku nie było, więc za okres urlopu macierzyńskiego należy przyjąć 100% podstawy. Kwota 1 116,00 zł sugeruje zastosowanie 60%, co pasuje raczej do części okresów urlopu rodzicielskiego w dawnych zasadach, ale nie do podstawowego okresu zasiłku macierzyńskiego po urodzeniu dziecka. Z mojego doświadczenia wynika, że warto zawsze podkreślić sobie w treści zadania informację o wniosku, bo ona decyduje o procencie świadczenia. Poprawna metoda to: 5 580,00 zł ÷ 30 = 186,00 zł, następnie 186,00 zł × 10 dni = 1 860,00 zł.