Na każdą osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, pracodawca może powiększyć podstawowy odpis na ZFŚS o
A. 5% podstawy naliczenia odpisu.
B. 6,25% podstawy naliczenia odpisu.
C. 50% podstawy naliczenia odpisu.
D. 7% podstawy naliczenia odpisu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06).
Na osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, wobec której orzeczono znaczny albo umiarkowany stopień niepełnosprawności, pracodawca może zwiększyć odpis na ZFŚS o 6,25% podstawy naliczenia odpisu. To jest dodatkowe zwiększenie, a nie sam odpis podstawowy. W praktyce oznacza to, że najpierw ustala się podstawowy odpis na pracownika, a dopiero potem można doliczyć tę dodatkową część, jeśli spełnione są warunki ustawowe. Moim zdaniem łatwo to pomylić, bo w ZFŚS pojawia się kilka różnych procentów i każdy dotyczy trochę innej sytuacji. Przykładowo, jeśli podstawa naliczenia odpisu wynosi 6 000 zł, to zwiększenie wyniesie 6 000 × 6,25% = 375 zł na taką osobę. Dobrą praktyką kadrowo-płacową jest pilnowanie aktualnych orzeczeń o niepełnosprawności oraz dokumentowanie, od kiedy pracownik spełnia warunki do uwzględnienia go przy tym zwiększeniu. Ważne jest też słowo „może” – to zwiększenie ma charakter fakultatywny, czyli zależy od decyzji pracodawcy i zasad stosowanych przy tworzeniu ZFŚS.
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie odpisu podstawowego od dodatkowego zwiększenia odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Procent 50% podstawy naliczenia odpisu kojarzy się z ZFŚS, ale dotyczy innej kategorii, m.in. pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze. Nie jest to stawka zwiększenia za znaczny albo umiarkowany stopień niepełnosprawności. W praktyce kadrowej takie pomylenie mogłoby zawyżyć planowany odpis, a potem robi się z tego problem w dokumentach finansowych i regulaminie funduszu. Warto więc nie działać „na pamięć”, tylko sprawdzać, czego dokładnie dotyczy dana stawka. Wartości 5% oraz 7% również nie są właściwe dla tego przypadku. Czasem takie liczby biorą się z intuicyjnego zaokrąglania albo mieszania przepisów o ZFŚS z innymi obciążeniami pracodawcy, np. składkami, wpłatami czy ulgami związanymi z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami. Tutaj jednak chodzi konkretnie o zwiększenie podstawowego odpisu na ZFŚS dla pracownika z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Prawidłowa wartość to 6,25% podstawy naliczenia odpisu. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to jako mały, dodatkowy procent do funduszu socjalnego, a nie jako pełny odpis sam w sobie. To pomaga uniknąć typowego błędu, czyli traktowania wszystkich procentów z ustawy o ZFŚS jakby dotyczyły tej samej grupy pracowników.