Pracownik złożył pracodawcy wniosek o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym członków rodziny. Którego członka rodziny ubezpieczonego pracownika pracodawca nie zgłosi do ubezpieczenia zdrowotnego?
A. Pełnoletniej córki, studentki w wieku 22 lat, niezgłoszonej u małżonki.
B. Pełnoletniego syna posiadającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, nieposiadającego innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, niezgłoszonego u małżonki.
C. Małżonki zatrudnionej na umowę o pracę u innego pracodawcy.
D. Małoletniej córki niezgłoszonej u małżonki.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2016 (arkusz A.65-X-16.01).
Pracodawca nie zgłosi do ubezpieczenia zdrowotnego małżonki zatrudnionej na umowę o pracę u innego pracodawcy, bo taka osoba ma własny tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. W praktyce zasada jest dość prosta: członka rodziny zgłasza się tylko wtedy, gdy nie ma on własnego tytułu do ubezpieczenia, np. nie pracuje, nie prowadzi działalności, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do ubezpieczenia i nie jest zgłoszony z innego źródła. Umowa o pracę powoduje obowiązek ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, więc małżonka powinna być zgłoszona przez swojego pracodawcę jako ubezpieczona, a nie jako członek rodziny. Z mojego doświadczenia to częsty błąd w kadrach: pracownik składa wniosek „na wszelki wypadek”, ale dział płac musi sprawdzić, czy dana osoba faktycznie spełnia warunki. Dziecko małoletnie, dziecko uczące się do 26 lat oraz dziecko z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bez innego tytułu, mogą być zgłoszone jako członkowie rodziny. Technicznie zgłoszenia dokonuje się do ZUS, najczęściej na formularzu ZUS ZCNA, zgodnie z danymi przekazanymi przez pracownika.
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie między osobą, która może być zgłoszona jako członek rodziny, a osobą mającą własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego. Nie wystarczy patrzeć tylko na pokrewieństwo z pracownikiem, bo samo bycie synem, córką albo małżonkiem nie przesądza jeszcze sprawy. Najważniejsze jest to, czy dana osoba nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. Pełnoletnie dziecko z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie ma innego tytułu do ubezpieczenia i nie zostało zgłoszone u drugiego rodzica, może być zgłoszone bez ograniczenia wieku. To jest wyjątek, o którym łatwo zapomnieć, bo wiele osób kojarzy tylko limit 26 lat. Małoletnia córka również mieści się w definicji członka rodziny, o ile nie została już zgłoszona przez drugiego rodzica. Podobnie studentka w wieku 22 lat może być zgłoszona, bo dziecko kontynuujące naukę co do zasady korzysta z takiej możliwości do ukończenia 26 lat. Błędne myślenie często polega na tym, że ktoś uznaje pełnoletniość za automatyczną przeszkodę. A tak nie jest. Natomiast małżonka zatrudniona na umowę o pracę ma własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, więc nie powinna być zgłaszana jako członek rodziny pracownika. W kadrach dobra praktyka jest taka, żeby przed zgłoszeniem zebrać od pracownika oświadczenie o braku innego tytułu do ubezpieczenia i aktualizować dane, gdy sytuacja rodzinna albo zawodowa się zmienia.