Jan Nowak zatrudniony na podstawie umowy o pracę złożył pracodawcy wniosek o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym jego małoletniej córki. Płatnik składek dokona zgłoszenia członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu
A. ZUS ZUA
B. ZUS ZCNA
C. ZUS ZWUA
D. ZUS ZZA
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.65-X-17.01).
Formularz ZUS ZCNA jest właściwy, bo służy właśnie do zgłaszania członków rodziny osoby ubezpieczonej do ubezpieczenia zdrowotnego, a także do ich wyrejestrowania albo zmiany danych. W tej sytuacji Jan Nowak jest pracownikiem, więc jako osoba zatrudniona na umowę o pracę podlega ubezpieczeniom przez swojego pracodawcę, czyli płatnika składek. Jeżeli chce objąć ubezpieczeniem zdrowotnym małoletnią córkę, nie zgłasza się jej jak pracownika czy zleceniobiorcy, tylko jako członka rodziny. Do tego jest osobny druk: ZUS ZCNA. W praktyce dział kadr powinien zebrać od pracownika dane córki, np. PESEL, stopień pokrewieństwa i informację, czy dziecko nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Moim zdaniem warto tu zapamiętać prostą zasadę: osoba ubezpieczona ma swoje formularze zgłoszeniowe, a członek rodziny ma ZUS ZCNA. To bardzo częsty przypadek w kadrach, szczególnie przy zatrudnianiu nowych pracowników albo po narodzinach dziecka. Dobra praktyka to pilnowanie terminów i poprawności danych, bo błędny PESEL albo nieaktualne zgłoszenie potrafią potem robić kłopot przy korzystaniu ze świadczeń NFZ.
Wybór formularza innego niż ZUS ZCNA wynika zwykle z pomylenia zgłoszenia osoby ubezpieczonej ze zgłoszeniem członka rodziny. To niby podobne sprawy, bo obie dotyczą ubezpieczenia zdrowotnego, ale w dokumentacji ZUS są rozdzielone dość wyraźnie. ZUS ZZA stosuje się wtedy, gdy zgłasza się daną osobę do samego ubezpieczenia zdrowotnego z jej własnego tytułu, na przykład w określonych przypadkach zleceniobiorców albo osób, które nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, ale mają obowiązek zdrowotny. Córka pracownika nie uzyskuje tutaj samodzielnego tytułu ubezpieczeniowego, tylko korzysta z uprawnienia jako członek rodziny. ZUS ZUA też nie pasuje, bo jest formularzem do zgłoszenia osoby do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, czyli dotyczy np. pracownika rozpoczynającego zatrudnienie, a nie dziecka pracownika. ZUS ZWUA służy natomiast do wyrejestrowania osoby z ubezpieczeń, więc użycie go przy zgłoszeniu córki byłoby zupełnie odwrotne do celu czynności. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi hasło ubezpieczenie zdrowotne i od razu wybiera ZZA albo ZUA, bez sprawdzenia, czy chodzi o osobę ubezpieczoną, czy o członka rodziny. W pracy kadrowo-płacowej takie rozróżnienie jest ważne, bo formularz nie jest tylko papierkiem, ale decyduje o poprawnym wykazaniu uprawnień w systemie ZUS i później w systemach NFZ.