Pracodawca zgłasza nowozatrudnionego pracownika do obowiązkowych ubezpieczeń na sporządzonym druku
A. ZUS ZUA
B. ZUS ZBA
C. ZUS ZFA
D. ZUS ZPA
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.65-X-13.10).
Formularz ZUS ZUA jest właściwym drukiem, gdy pracodawca zgłasza nowozatrudnionego pracownika do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego. Przy umowie o pracę pracownik co do zasady podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu, więc potrzebny jest właśnie dokument zgłoszeniowy obejmujący pełny zakres ubezpieczeń. W praktyce kadrowo-płacowej ZUS ZUA składa się najczęściej elektronicznie przez PUE ZUS lub program Płatnik, zwykle w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, czyli najczęściej od dnia rozpoczęcia pracy. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: pracownik etatowy = najczęściej ZUS ZUA, a nie formularze dotyczące danych płatnika. Na druku wpisuje się m.in. dane identyfikacyjne pracownika, kod tytułu ubezpieczenia, datę objęcia ubezpieczeniami i zakres ubezpieczeń. Dobra praktyka to sprawdzić zgodność danych z umową o pracę, dokumentem tożsamości i aktami osobowymi, bo literówka w PESEL albo zła data potrafi potem narobić niepotrzebnego zamieszania w rozliczeniach.
W tym pytaniu łatwo pomylić formularze, bo wszystkie zaczynają się od ZUS i wyglądają podobnie, ale w dokumentacji ubezpieczeniowej każdy druk ma dość konkretne zastosowanie. ZUS ZUA służy do zgłoszenia osoby ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, dlatego pasuje do nowozatrudnionego pracownika na umowie o pracę. Pozostałe formularze dotyczą innych spraw i nie zastępują zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń. ZUS ZPA wiąże się ze zgłoszeniem albo zmianą danych płatnika składek, zwykle gdy płatnikiem jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna, na przykład spółka. To nie jest druk do zgłoszenia konkretnego pracownika. ZUS ZFA dotyczy natomiast płatnika składek będącego osobą fizyczną, na przykład przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą. Też chodzi o płatnika, a nie o ubezpieczonego pracownika. ZUS ZBA jest jeszcze innym dokumentem, bo służy do przekazania informacji o rachunkach bankowych płatnika składek. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo pracodawca i wybiera formularz dotyczący płatnika, a w pytaniu chodzi o czynność wykonaną przez pracodawcę wobec nowej osoby zatrudnionej. W kadrach trzeba rozróżniać dwie role: płatnik składek to podmiot rozliczający składki, a ubezpieczony to osoba, za którą te składki są naliczane i przekazywane do ZUS. Z mojego doświadczenia taka różnica jest niby prosta, ale właśnie na niej często wykładają się początkujący.